3 Yaş Gelişimi

ama bana bazen bir daha gelir ilk olur onu oyun senin zaman 3 Yaş Gelişimi 3yaş Çocuğunun Gelişim Özellikleri 3 yaş çocuğunun gelişim özellikleri 3 yaş gelişim..

3 Yaş Çoçuğunun Gelişimi

3 Yaş Çoçuğunun Gelişimi

Ayben Ertem

Çocuğunuz üç yaşına girdiğinde harikulade bir şey olur. O sizin her zaman hayal ettiğiniz bir evlat haline gelir. Çünkü bedeni daha işbirlikçi ve muktedirdir, güven verir ve genellikle kendini daha rahat hisseder. Ara sıra bazı aksilikleri olabilir, fakat çoğunlukla üç yaşındaki çocuğunuz arkadaş canlısı, konuşkan ve tamamen yardım severdir. Her şeyi görmek ve yapmak isterler.

DİL YETENEKLERİ

Çocuğunuz, üç yaşında, en azından 300 kelime konuşma haznesine sahiptir. Kazandığı kelimelerle 6 kelimelik cümleler kurabilir.

Bazı üç yaşındakiler, bir fiilden daha fazlasını kapsayan cümleler kullanacaklardır. “Ben süt isterim” yerine, “Ben senin içtiğin sütü isterim” cümlesini duyabilirsiniz.
Zamirleri kullanmaya devam edecektir. “Fakat” “ben” “bana” “benimki” “sen” gibi kavramları hala karıştırırsa şaşırmayın.

Bu dönemin sonuna doğru, çocuğunuzun konuşması yabancılar tarafından anlaşılacak kadar nettir. Fakat, tam doğru telaffuzlar beklemeyin.
SOSYAL YETENEKLER

Çocuğunuz, akranlarıyla daha direkt olarak iletişim kurmaya başlar. Oyunları genellikle grup fantezileri şeklini alır. İmgelerini ve ev aletlerini destek olarak kullanarak daha ayrıntılı sahneler sergilemeye başlar.

Üç yaşında, önceki yılda olduğundan daha az bencildir. Başkalarının duygularını anlama ve kendini onların yerine koyma yeteneği geliştikçe, daha işbirliği gerektiren oyunlara iştirak ettiğini göreceksiniz. Küçük gruplarda, oyuncaklarını paylaşması ve sırasını beklemesi umulur. Ama bu yılın ilk yarısında, hala onu bu tarz grup çalışmalarına teşvik etmeye ihtiyaç duyabilirsiniz.

Oyun arkadaşları arasında çekişme olduğunda, çocuğunuz bazen -fakat her zaman değil- yetişkinlerin müdahalesi olmadan bir çözüm bulabilir.

Çocuğunuz kendi cinsel kimliğini tanımaya başlayabilir. Evcilik oynarken, örneğin kız çocukları anne rolüne, erkek çocukları baba rolüne girmeye meylederler. Gelişen cinsel farkındalığa rağmen, kız ve erkek çocukları bu yaşta da birlikte oyun oynayabilirler.

DUYGUSAL GELİŞİM

Şimdiye kadar çocuğunuzun ayrılma kaygısı muhtemelen azalmıştır. Fakat, okul öncesi bir kuruma ilk gittiğinde, gözyaşlarının görülmeyeceği anlamına gelmez. Yeni bir ortama ayak uydururken, korkuyla tepki vermek yetişkinler için olduğu kadar çocuklar için de normaldir.

Çocuğunuzun canlı fantezi hayatı onu, bir çok yeni ve alışılmamış hedefe taşır. Bu aynı zamanda onun geniş çeşitlilikteki duyguları kabul etmesine yardımcı olacaktır; sevgi ve bağlılıktan öfke, hayal kırıklığı, isyan ve korkuya geçebilir.

Görünmeyen oyun arkadaşları icat edebilir. Bu birliktelik, özel biriyle ya da günden güne değişiklik gösteren hayali hayvan arkadaşlarla olabilir. Gerçek yaşamla bağlantı kurarak oyun oynamada, arkadaşlıkları, en çok sevdiği doldurulmuş bir hayvan ya da oyuncak bir bebekle oynayarak, ilerlemeye devam eder. Hayali arkadaşlar çocuğun farklı aktiviteler, davranışlar, duygular ve diyaloglar deneyimlemesine yardımcı olur.

Okul öncesi çocuğunuz gerçek yaşam ile hayali oyun arasında devamlı gidip gelir. Bazı günler, ona “Efendim” diye hitap edilmesinde ısrar edebilir. Diğer günler onu ismiyle çağırmanızı tercih edebilir.

Hayal ile gerçek arasındaki ayrımı yapmadaki yetersizlik, yeni bir takım korkuların çıkmasına yol açabilir. Çocuğunuzun, medyayla iletişimini yakından takip edin.

FİZİKSEL DEĞİŞİKLİKLER

Bazı okul öncesi çocuklar, kilodan çok boya giderler, bu onların zayıf ve uzun boylu görünmesine sebep olur. Fakat, yavaş yavaş kas gelişimi arttıkça çocuğunuzun kalıbı dolacaktır. Gelecek yıl boyunca, üç yaş çocuğu ortalama 8,5 cm uzar ve 2,5 kilo alır.

Kafatası uzunluğu da artacaktır, fakat yavaşça. Bu arada alt çene daha belirgin olarak gelişirken, üst çene geçici dişleri yerleştirecek şekilde genişlemeye başlayacaktır.

Koşma, zıplama, yürüme ve hızlı bir şekilde tırmanmalar, şimdi ikinci doğası olacaktır. Ayak parmağının ucunda ya da bir ayağının üzerinde dengede durmak gibi diğer fiziksel başarılar hala bir çocuğun tam konsantrasyonunu gerektirir.

Parmak ve el hareketleri de daha net olacaktır. Renkli bir kalemi daha bir yetişkin gibi kavramaya başlayacak– baş parmak bir tarafta, diğer parmaklar diğer tarafta. Dört yaşa doğru, muhtemelen bir kare ya da daire çizebilecektir, iki ya da dört vücut parçası olan bir insan çizebilecek ve nerdeyse hemen hemen doğru bir şekilde makası kontrol edebilecektir.

ÜSTESİNDEN GELİNMESİ GEREKEN ZORLUKLAR

Kabaca 20 okul öncesi çocuktan birinde, kekemelik ortaya çıkar. Erkek çocuklar, kız çocuklarından daha hassastırlar. Bu durumun ortaya çıkması, kaygılı, yorgun, hasta ya da aşırı heyecanlı olduğu zamanlardadır. Ebeveyn olarak en iyi yaklaşım, sorunu önemsememektir.

O konuşurken dinleyin, fakat hatalarını belirtmeyin. Bu esnada, ona, kendinizin ve ev halkının konuşmalarını yavaşlatarak yardımcı olabilirsiniz. Eğer problem ciddiyse, çocuk doktorunuz konuşma terapisini tavsiye edebilir.

Üç yaşındaki çocuğunuz, hala kızgınlık ve saldırganlığını kontrol etmeyi öğrenmektedir. Ebeveynleri tepki verecekleri noktaya kadar test etmek, davranışlarından hangilerinin kabul edilemez olduğunu öğrenmenin bir yoludur. Sonuç olarak, o önceki yıllara benzer şekilde sinir nöbetleri geçirmeye devam edebilir. Eğer bu tarz davranışları ödüllendirmemek konusunda tutarlıysanız, bu nöbetlerin çaba göstermeye değecek önemde olmadığı sonucunu çıkarabilirler.

Birçok aile, üç yaş dolaylarındaki çocuklarına mesafe koymayı tercih ederler. Eğer evin içinde yeni bir bebek varsa, üç yaşındaki çocuğunuz bu fikre alışmak için biraz zamana ihtiyaç duyacaktır. Adapte oluncaya kadar, bazı davranışsal bozukluklar bekleyebilirsiniz, bunlar önceki dönemlere geri dönme (özellikle tuvalet eğitimi alanında), gücenme, uykusunda yürüme, artmış huysuzluk nöbetleri ve genel bir olumsuzluktur. Bu problemleri onunla yeteri kadar baş başa zaman geçirerek ve onun kıskançlık duygularını ifade etmesine müsaade ederek azaltabilirsiniz. Eğer onu yeni doğan bebeğin bakımıyla ilgilenmeye cesaretlendirirseniz, yerinden edilmişlik duygusunu da daha az hissedebilir.

NASIL YARDIM EDİLİR ?

Okul öncesi, çocuklara yapıştırma, kesme ve sayma gibi yeni yeteneklerin ortaya çıkma fırsatını vermekle birlikte, temel amacı sosyalleşmedir. Bir çok ebeveyn bunu çocuğun akademik durumunun başlangıcı gibi sayarak bu durumda onları daha fazla zorlamaya iterler. Üç yaşındaki çocuğunuzun en iyi öğrenme yolu oyun, gözlem ve konuşma iledir. İleriki yıllara ait öğrenme materyallerinden uzak tutun. Çocuğunuz, eğitimle ilgili alanlara zorlanırsa, ilerde okula karşı bir kaçınma yaşayabilir.

Çocuklar, özellikle küçük çocuklar, düzenli bir iş planına ihtiyaç duyabilirler. Çocuğunuz ne zaman oyun oynayabileceğini, ne zaman yemek yiyebileceğini ve ne zaman yatağa girmesi gerektiğini bilirse, daha rahat davranabilir. Yeni bir maceraya başlamadan önce, bu ister okulun ilk günü olsun ya da yeni bir arkadaşının evinde oyun için toplanma olsun, ona zamanından önce ne beklemesi gerektiğini belirtin. Bu yaklaşım, yeni durumları daha az göz korkutucu hale getirir.

Üç yaşındaki okul öncesi çocuğunuz bağımsızlığından gurur duyar. Kendi başına kararlar vermek isteyecektir. Söylediklerini işitin ve fikirlerine değer verdiğinizi gösterin. Mümkün oldukça ona seçimde bulunması için izin verin. Yanlış kararlarda bulunmasını, alternatifleri daraltarak engelleyebilirsiniz. Diğer bir deyişle menüdeki her maddeyi ona okumayın. Bunun yerine, kızarmış peynir mi yoksa tavuk parçaları mı tercih edeceğini sorun.

Çocuklarda 3-6 Yaş Gelişimi

Çocuklarda 3-6 yaş gelişimi

Aile içindeki disiplinin sağlanması açısından çok önemli olan 3-6 yaşlarda, çocuklardaki gelişimler nelerdir?

Çocukların kişilik gelişiminde en önemli etkenlerden biri, aile içindeki ‘disiplin’dir. Bu konuda anne babaların izlediği yol, çocuklarda en çok ‘özgüven’ ve ‘dışa dönük’ olma özelliklerini etkiler.

Disiplinin temel amacı, çocukla sevgi ve güven ilişkisi geliştirerek aile içindeki düzen ve dengenin oluşturulmasıdır. 3-6 yaş döneminde çocukların gösterdiği gelişimleri bilmek ve onarlın ihtiyaçlarına uygun istikrarlı ve bilinçli bir tutum izlemek çok önemli. Psikolojik Danışman Belgin Temur, 3-6 yaş döneminde çocuklardaki gelişim özellikleri ve uygun anne-baba tutumu konusunda bilgi veriyor.

3 yaşından sonra gelişim
3 yaşını dolduran çocuklar, hem fiziksel hem de zihinsel özellikleri bakımında oldukça gelişmiş durumdadır. Hareket koordinasyonları çok artmıştır. Bedenlerini yetişkinlerin yapabildikleri birçok hareket için rahatlıkla kullanabilirler. El becerileri oldukça gelişmiştir. Kalem kullanmaya ve çizgiler çizmeye başlarlar. Dış dünyaya ve olgunlara ilişkin sorular sorarlar ve çok meraklıdırlar. Sosyal anlamda çok gelişmiştirler. Başka çocuklarla bir arada olmaktan keyif duyarlar. Benmerkezcilik, daha da azalmış olduğu için, grup oyunlarında daha az sorun yaşarlar.

Çocuğa ‘model olma’
Çocuk, kendi isteklerini yerine getirilmesi konusunda ısrarcı olduğunda grup tarafından kabul görmediğini fark etmeye başlar. Onlarla birlikte olmak için zaman zaman onların isteklerine de cevap vermesi gerektiğini öğrenir. Özellikle bu dönemde çocuk, çevresindeki yetişkinlerin sorun çözme biçimlerini taklit eder. Örneğin; bir problem çıktığında, anne-babası agresif davranıyorsa çocuk da benzer durumlarda agresif davranmayı öğrenir. Yani bu dönemde disiplin için anahtar kelime “model olma”dır. Agresyon, çok küçük yaşlardan beri öğrenilen bir tutum olmakla birlikte, özellikle bu yaşlarda taklit çok fazla görülür. Anne-babaların, bu dönemde, çocuğun sosyal yönünü değiştirecek bir tavır içinde olmaları önemlidir.

Çocuğa ‘fırsat verme’
Bunun yanı sıra zihinsel gelişimi için, çocukların soruların uygun ve doğru yanıtlar bulmaları, öğrenme isteklerinin kırılmaması açısından önem taşır. Ayrıca bu dönemde çocuklar, çok hareketlenirler ve tehlikelere maruz kalma olasılıkları da artar. Kazaların en fazla rastlandığı dönem, 4 yaş civarıdır. Bu nedenle de anne-babaların çok dikkatli olmaları gerekir.

Çocuğun artık söz dinler olması, kendisi için tehlikeli olabilecek durumlarda anne-babasının uyarılarını dikkate alabilir duruma gelmesi gerekir. Burada çocuğu hem korumak hem de birçok şeyi denemesine fırsat vermek, oldukça zor bir ayardır. Oysa çocuğun yaşam deneyimiyle öğreneceği şeylerin de, hem zihinsel ve fiziksel hem de gelişim açısından önemi çok büyüktür.

Sorumluluk verme ve alışkanlık kazandırma
5 yaşına gelen çocuklar, artık yetişkine çok daha az ihtiyaç duyar hale gelmişledir. Bu dönemde anne-babanın görevi, çocuğun tüm yetenek ve ilgilerinin gelişmesine fırsat vermek ve onun otonomisini tamamıyla destekleyerek yaşına uygun sorumluluklar almasına sağlamaktır. Bu nedenle çocuk; giyinme, temizlik gibi kendi öz bakımının neredeyse tamamını kendi karşılamalıdır. Ayrıca oda toplamak, eşya yerleştirmek ve yemeğin hazırlanmasına, toplanmasına yardım etmek gibi yapabileceği bazı görevleri de olmalıdır. Bu, çocuğun kendine güvenmesi ve değerli hissetmesi açısından çok önem taşır.

Ayrıca genellikle yuvaya devam edilen bu yaşta; uyku, yemek, temizlik gibi alışkanlıkların belirlenmiş saatlerde ve bir düzen içinde gerçekleştirilmesi, artık daha da önemlidir.

Korkular
Bu yaş, korkuların sıkça görüldüğü bir dönemdir. Ve genellikle bu korkularını tanımlamakta güçlükler yaşarlar. Bu durumda çocuğu dinlemek, korkusunun nedenini anlamaya çalışmak ve sakinleştirmek gerekir. Bazen disiplinli davranmak adına çocuğun korkuları göz ardı edilerek, her koşulda odasında aynı düzen içinde uyuması beklenir ve bundan taviz verilmez. Oysa korkuların belirgin olduğu dönemde, önce çocuğun rahatlatılması gerekir. Ancak rahatladıktan sonra normal düzene geçilebilir.

Çocukların ilgi alanlarını keşfetmek
Bu dönemde, çocukların ilgilerinde de artış olur. Kitaplar, resim, müzik, doğa daha fazla ilgilerini çekmeye başlar ve birçok şeyi keşfetmek için deneyler yapmak isterler. Meraklarını gidermelerine olanak veren deneyimler sunmak ve resim malzemeleri almak, değişik müzik aletleriyle tanışmasına fırsat vermek gerekir. Bu dönemde çocukların bazı özel yeteneklerini de anlamak mümkün olabilir.

Çocuğun ilgilerini desteklemek, onunla iyi bir ilişki geliştirmeyi ve dolayısıysa “disiplin” sorunlarını da en aza indirmeyi saplayacaktır. Çocuğun kişiliğini ilgi ve yeteneklerini hiçe sayarak uygulanmaya çalışılan disiplin, baskı ve zorlamanın ötesine geçemeyeceği için gerçek bir disiplin olamayacaktır.

Desteklemek ve ödüllendirmek
6 yaş, çocuğun bebeksi özelliklerinde neredeyse tamamen kurtulup, mantıklı ve realist olmaya başladığı bir dönemdir. Bu dönemde çocuk, anne-babasıyla birçok duygu ve düşüncesini paylaşabilecek ve onlarla fikir alışverişinde bulunabilecek olgunluktadır. Anne-babasıyla arkadaş olabilir, ama bir yandan da disipline ve kontrole ihtiyaç duyar. Sorumluluk alabilir. Evdeki ve okuldaki kurallara uyabilir. Kendini tanıma ve kanıtlama ihtiyacındadır.

Bu nedenle başardığı ve çabaladığı konularda onu desteklemek ve ödüllendirmek çocuğun olumlu yönlerini pekiştirmek açısından önem taşır. Arkadaşlık çok önemlidir. Çocuklar, sık sık yaşıtlarıyla birlikte olmak ister. Değişiklik sosyal ortamlara ihtiyaç duyarlar.

Psikolojik Danışman Belgin Temur
Bebeğim ve Biz

4 Yaş Çoçuğunun Gelişimi

4 Yaş Çoçuğunun Gelişimi

Ayben Ertem

Bu yaşta ışık hızıyla hareket ederler. Merdivenleri koşarak çıkarlar, bisiklet ile fırlarlar, evin bir ucundan diğer ucuna tabana kuvvet koşarlar. Üç yaşındaki nispeten daha sakin çocuğunuz, bir fişeğe dönüşür. Ara sıra davranışları (gürültülü, sert, kavgacı) size yeni yürümeye başladığı çalkantılı dönemdeki davranışları hatırlatabilir. Fakat korkmayın. Bu zor dönem genellikle kısa sürelidir ve beşinci doğum günlerine ulaştıklarında sakin, aklı başında ve kendine güven duygusuyla dolu olacaklardır.

DİL YETENEKLERİ

Dört yaş çocuğunuzun kelime haznesi, şimdi ortalama 1500 sözcüğe ulaşmıştır. Beşinci doğum gününe kadar, bu rakam 2500’e ulaşacaktır. Bir seferde sekiz kelimeyi birbirine bağlayarak, ayrıntılı hikayeler anlatabilir. Anlatımları, yalnızca başından geçmiş olaylara dair değil, aynı zamanda rüya ve imgeleriyle ilgili olacaktır.
Konuşmasının çoğu gayet açıktır. Bununla birlikte 5 yaş ortalarına kadar “F” , “V”, “S” ve “Z” sesleri hala sıkıntı verebilir.

Dil bilgisi hataları daha az meydana gelir. Örneğin “hayır gitme ”, “oraya gitme” olur. “Nerde ayakkabılar”, “ayakkabılarım nerede”ye dönüşür.

“Nasıl” ve “nerede” sözcüklerini kullanarak sorular sorar ve hatta sizin pek çok “neden” sorularınıza cevap verebilir.

SOSYAL YETENEKLER

Çocuğunuz, arkadaş ve tanıdıklarıyla düzenli olarak iletişim kurar. Hatta bir “en iyi arkadaş” seçmiş olabilir. Genellikle- fakat her zaman değil- seçilen çocuk aynı cinsiyetten olacaktır. Çocuğunuzun akranları, onun davranışı üzerinde gerçek bir etkiye sahip olmaya başlayacaktır. Örneğin, eğer yeni arkadaşı birtakım ayrıcalıklara sahipse; daha çok televizyon izlemek ya da havalı spor ayakkabılar almak gibi, sizin 4 yaş çocuğunuz da aynı şeyleri talep etmeye başlarsa şaşırmayın.

Çoğu zaman, okulöncesi çocuğunuza paylaşmak ve sırasını beklemesi konusunda güvenilir. Basit kuralları anlar ve grup içinde oynarken genellikle onlara itaat eder.

Gerçek hayatı taklide dayanan oyunlar daha karmaşıklaşır. Sadece evcilik oynamak yerine 4 yaş çocuğunuz itfaiyecilik, şeker satıcılığı veya sirkçilik oynamaya meyledebilir.

Bir grup içinde oynarken genellikle bir çocuk, lider olarak çıkar. Diğer çocuklara rolleri dağıtacaktır. Genellikle en iyi bölümleri sadık takipçilerine ayıracaktır.

DUYGUSAL GELİŞME

Çocuğunuzun hayal dünyası oldukça aktif olmaya devam edecektir. Fakat gerçek ile hayali olanı ayırt etme yeteneği önemli ölçüde artar.

4 yaşındaki çocuğunuza, oyuncaklarını toplaması veya tabağını temizlemesini söylediğinizde, bazen size “kapa çeneni” diyebilir veya küfür edebilir. Bunları duymak zor olmasına rağmen, küstahlık çocuğunuzun otoriteyle başa çıkmayı öğrendiğinin ve bağımsızlığının sınırlarını test ettiğinin iyi bir işaretidir. Ama yine de, itaatsizlik ve saygısızlık gösterdiği zaman çocuğunuzu paylamanız ve yanlış yaptığını anlatmanız gerekir.

Kendine güvenleri artar. Yetişkinlerle konuşma şekillerini dinleyin. Geçmişte sırnaşık ya da utangaç olmuş olabilir. Fakat şimdi insanların gözlerine bakar ve dinlemelerini ister.

4 yaş çocuğunuz, cinselliğin daha çok farkında olmaya başlar. Kızlar ve erkekler arasındaki farklılıklar hakkında sorular sormaya başlayabilir, cinsel bölgelerini inceleyebilir ve diğer çocukların özel bölgeleri hakkında merakını ifade edebilir.
FİZİKSEL DEĞİŞİKLİKLER

Dört yaş çocuğunuz bu yıl ortalama 2 kg. alacak ve 5 cm. uzayacaktır. Alt çenesi daha belirgin bir şekilde büyürken, üst tarafı daha geniş olacaktır. Sonuç olarak, yüzü daha geniş ve yüz hatları daha belirgin olur.

Bu yılın sonuna doğru, koordinasyon ve dengesi, yetişkin birisininkine benzer olacaktır. Ayak parmağının ucunda durabilir, tek ayağı ile zıplayabilir, taklalar atabilir ve hatta sıçrayabilir. Dişlerini fırçalama, elbiselerini giyme ya da ayakkabılarını bağlama gibi görevler şimdi anne veya babanın ufak yardımlarıyla başarılabilir.

Sanatsal projelere katılma yeteneği de gelişmiş olacaktır. Yılın sonuna doğru, muhtemelen basit geometrik şekilleri kopyalayabilecek, bazı harfleri yazabilecek, bir boya fırçası ile boyama yapabildiği gibi, kesme ve yapıştırma da yapabilecektir.

ÜSTESİNDEN GELİNMESİ GEREKEN ZORLUKLAR

Bu yıl, eğitimle ilgili olarak önemli bir tercih yapacaksınız. Yeni okul yılı başlarken çocuğunuz ana okuluna başlamalı mı yoksa bir sonraki yıla kadar beklemeli mi? Bu konu, özellikle çocukları yaz ya da sonbaharda doğan aileler için can sıkıcıdır. Bununla birlikte, yaşın gerçek sorun olmadığını aklınızda tutun. Çocuklar farklı oranlarda olgunlaşırlar ve sadece bir çocuğun teknik olarak “yaşça yeterli” olması demek, onun duygusal, sosyal ya da fiziksel olarak hazır olduğu anlamına gelmez. Eğer anaokuluna vermeye karar verirseniz, özellikle dil bilgisi eğitimi veren okullara geçmeye tam olarak hazır olmayan çocuklar için düzenlenmiş bir programa sahip olan, geçici anaokulunu düşünün.

Dört yaş çocuğunuzun yeni keşfedilmiş güveninin de olumsuz yönleri vardır. Özellikle yaşıtlarının yanındayken, bilinçli bir şekilde yanlış davranarak gösteriş yapan övüngen biri olabilir. Eğer kafadarları yanındayken çocuğunuzu disiplin altına almak istiyorsanız, hataları hakkında konuşmadan önce onu gruptan uzaklaştırın. Şayet onu herkesin önünde azarlarsanız, yanlış davranışına utanmadan devam etmesi için teşvik etmiş ya da kızdırmış olabilirsiniz.

Bu yaş çocukları, uzun hikayeler anlatılmasına bayılırlar. Her zaman yalan söylemezler, sadece hayal kurmaya düşkündürler, fakat bazen çocuklar sıkıntıdan kurtulmak ya da işlerini halletmek için de yalan söylerler. Ebeveynler, çocuklarının doğru ya da yanlış ahlaki değerlerle doğmadıklarını anlamalıdırlar ve yalan söyleme durumu zihinsel gelişimlerinin normal bir parçasıdır.

NASIL YARDIM EDİLİR ?

Okul öncesi çocuklara öfkeleriyle başa çıkmalarında ve başkaları ya da kendilerine zarar vermeyecek şekilde öfkelerini ifade etmelerinde yardımcı olmak önemlidir. Çocuğunuzu düşmanca duygularını sergilemek yerine, duyguları hakkında konuşmaya teşvik edin. Ona aynı zamanda negatif enerjisini aktarabileceği uygun bir yer sağlayabilirsiniz. Örneğin, minyatür bir yumruklama kum torbası satın alabilirsiniz.Siz, onu duygularını seslendirmeye cesaretlendirirken, aynı zamanda bunu yumruklayabilir.

Bazı çocuklar sosyal ilişkilerde diğerlerinden daha başarılıdırlar. Kaçınılmaz olarak bazı çocuklar terk edilecek, görmezden gelinecek ya da önemsenmeyecektir. Bu çocukların sosyal becerilerini geliştirmeye çalışın, sınıf dışında bir iki sınıf arkadaşını bir araya getirecek oyun zamanları düzenleyin. Eğer farklı bir ortamda birlikte oynarlarsa, çocuklar kendilerini, birbirlerine çok yakın hissederler.

Çocuğunuzun televizyon izlemesini dikkatle takip edin. Uygun şekilde kullanıldığı takdirde, televizyon iyi bir eğitim aracı olabilir. Gerçekten Amerikan Pediatri Akademisi’ne göre, televizyonda eğitim programlarını izleyen çocuklar, izlemeyenlerine göre matematik ve okumada daha iyidirler, fakat çok fazla televizyon (günde 1-2 saatten fazla video oyunları ve video kasetleri dahil) ya da televizyonun yanlış şekilde izlenmesi, çocuğunuza zararlı olabilir. Örneğin, TV’de sergilenen şiddet görüntülerine çok fazla maruz kalmak, çocuğunuzu daha saldırgan yapabilir.

Çocuklarda 0-3 Yaş Gelişimi

Çocuklarda 0-3 yaş gelişimi

Anne ve baba olmanın da öğrenildiği ilk üç yılda çocuklar hangi gelişimleri gösteriyor?

Erken yaşlardan itibaren çocuklardaki gelişimi izlemek, anne baba olarak yaşa ve duruma uygun, istikrarlı ve bilinçli davranmak çok önemlidir. Psikolojik Danışman Belgin Temur, çocuklarda ilk üç yıl gelişim özelliklerini ve uygun anne-baba tutumu konusunda bilgi veriyor.

Anneye bağımlılık
Yaşamın ilk 3 yılında, çocuklar annelerine fiziksel ve duygusal olarak bağımlıdır. Beslenmeleri, dış dünya ile ilişki kurmaları, fizyolojik ve psikolojik ihtiyaçlarının karşılanması, anne aracılığıyla olur. Ve bebek, bu dönemde kendini annesinin bir parçası gibi hisseder. Bu yaşlarda bebek, annesini düzenli olarak görmek, onun varlığını, yakınlığını ve sıcaklığını hissetmek ihtiyacındadır.

İlk 3 yılın temel psikolojik özelliklerinin başında “anneye bağımlılık” gelir. Buna ek olarak, çocukların “benmerkezci” kişilik özelliklerinin olduğu bilinir. Kendi istediklerinin öncelikli ve hızlı olarak karşılanmasını beklemek; ihtiyacını erteleyememek; başkasının ihtiyacı olabileceğini fark etmemek ve istediği her şeye, çevresinde gördüğü her objeye her şekilde sahip olduğunu düşünmek, 0-3 yaş arasındaki çocukların en belirgin özelliklerindendir.

“Seviliyorum ve Önemliyim”
Çocuğun davranışlarının şekillendirilmesi, kabul gören ve görmeyen davranışlarının belirlenmesi bu dönemde netleşir. Bebeklik çağında bebeğin tüm ihtiyaçlarını karşılamak, aşırı ilgi ve sevgi göstermek, onunla zaman geçirip şefkatinizi belli etmek, onun ileride ihtiyaç duyacağı güven duygusu, kendinden emin olma, kendine değer verme, “seviliyorum ve önemliyim” gibi duygularının temelini oluşturur.

Bağımsızlık ve becerilerin geliştirilmesi
Çocuğu disipline ederken, onda olumlu bir benlik algısı oluşturmak da önemlidir. Anne-babalar, küçük yaşlardan itibaren çocuğun bağımsızlığını da teşvik etmeli, aşırı kontrol yerine onlara deneyim fırsatları vermelidir.

Becerilerin gelişmesine fırsat vermek, çocukta alışkanlıkların oluşması için de önemlidir. İlk 3 yılda giyinme, soyunma, temizlik ve yemek yeme becerilerinin çok önemli bir bölümü tamamlanır. Tüm becerilerin gelişmesi ve alışanlığa dönüşmesi, ancak fırsat verilerek gerçekleşir. Becerilerin doğası gereği de, ilk zamanlarda “mükemmel” değillerdir.

Becerilerin geliştiği bu ilk dönemde yeterince iyi ve hızlı olmadıkları gerekçesiyle çocuklara engel olunur ve onların bu ihtiyaçları yetişkinler tarafından karşılanırsa, çocuğun bağımsızlık ihtiyacı ve güven gelişimi de doğal olarak engellenmiş ve zedelenmiş olur. Oysa becerileri yeni gelişen bir çocuğun desteklenmeye, kendi yapabildiği işlerle ilgili olarak övülmeye, bunların büyümeye ait önemli belirtiler olduğunu duymaya ihtiyacı vardır.

Sorumluluk verme
Yeterince gelişmeyen beceriler, dıştan müdahale ile engellenirse çocuğun bu beceriyle ilgili kendini yetersiz hissetmesi riski de oluşur. Bu durum yeni şeyler deneme konusunda çocuğun yeterince istekli olmamasına neden olabilir. Bu noktada genellikle bir çelişki ortaya çıkar. Bağımlılığın, anne tarafından pekiştirilmesi, çocuğun kazanması gereken alışkanlıkları reddetmesine ve alması gereken sorumlulukları üstlenmemesine neden olur. Bu yüzden anne, çocuğunu sık sık uyarmaya başlar. Kendi ihtiyaçlarını karşılamadığı, destek beklediği, sorumluluk almadığı, söz dinlemediği için eleştirilir. Bu gibi durumlarda 3 yaş civarında disiplin sorunları neredeyse en yüksek seviyeye ulaşır. Çünkü çocuk büyümüştür ve anne-baba, artık onun yaşına uygun tün alışkanlıkları geliştirmiş olmasını, her türlü sosyal ortama uyum sağlamasını bekler.

Sosyal uyumun gelişimi
Aynı zamanda bu yaş, yuvaya başlama yaşıdır ve benmerkezciliği devam eden, ihtiyaçlarını ertelemeyi öğrenememiş bir çocuk, yuvaya uyum sağlamakta da güçlükler yaşayacaktır. İlk 3 yılda sosyal uyumu ve kuralları öğrenemeyen, anneye bağımlılığı devam eden bir çocuk bazen ilkokul yıllarına kadar uzanan sorunlar yaşayabilir. Bu nedenle, paylaşmayı, grupla oynamayı ve basit kurallara uymayı başarabildiği bu dönemde ailenin tavrı çok önemlidir. Birey olmaya geçiş sürecinde çocuğun bazı taleplerini karşılarken ödüllendirmek, çocuğun benmerkezcilikten kurtulmasında etkili olacaktır.
Birçok oyunu ve aktiviteyi sürdürebilecek sabrı olan 3 yaş çocuğu, yine de hala bir sorumluluğu uyarısız sonuna kadar sürdüremeyebilir.

İlk 3 yıl, “anne-baba olmanın” da öğrenildiği bir dönemdir. Anne-babalar, çocukları dünyaya gelmeden önce bu döneme ait bazı temel gelişim özelliklerini öğrenirlerse, bu süreci zorlanmadan ve keyifle geçirebilirler.

Psikolojik Danışman Belgin Temur
Bebeğim ve Biz

1 Yaş Çoçuğunun Gelişimi

1 Yaş Çoçuğunun Gelişimi

Ayben Ertem

Birinci doğum günü çocuğunuzun yaşamında önemli bir kilometre taşıdır. Önümüzdeki aylarda ona “bebek” demeye devam edebilirsiniz. Ama aslında o, artık bir çocuktur, ya da ilk yalpalayan adımlarını atar atmaz olacaktır. Bu yeni keşfettiği hareketliliği, sizinle ve dünyayla olan ilişkisini sonsuza kadar değiştirecektir.

DİL YETENEĞİ

Çocuğunuz ilk sözcüğünü söylemeden çok önce konuşmayı öğrenir. Aslında ortalama bir yaş çocuğu sadece altı sözcük söyleyebilir. Fakat, şaşırtıcı şekilde, yetmişe yakın sözcüğü anlar. Bu sözcüklerin çoğu, nesneler veya tanıdık ifadelerdir. Erkek çocukların dil yeteneklerini, kız çocuklarından daha yavaş edindiklerini de aklınızda bulundurun.

İlk sözcükleri muhtemelen tanıdık kişilere, en sevdiği sahip olduğu şeylere ve vücudunun kısımlarına işaret edecektir. Sözcük kapasitesi artarken, “gel” ve “git” gibi eylem bildiren ya da “yukarı” ve “aşağı” gibi yön belirten sözcükler eklenmeye başlayacaktır.

12-18 aylarındaki çocuğunuz, yavaşça yeni sözcükleri arttıracaktır, belki ayda 4-6 sözcük. Bu yeni sözcükleri düzenli olarak kullanmaya devam edebilir ya da yeni sözcükler öğrenirken eskilerini kullanmayı bırakabilir. Ama, bir sözcüğü düzenli olarak kullanmıyor olması onu unuttuğu anlamına gelmez.

Bazı çocuklar için 50 sözcük bir eşiktir. Bu noktaya eriştikten sonra, sizin izleyebileceğinizden daha hızlı olarak yeni terimler geliştirerek bir sözcük patlaması deneyimleyebilirler.

Bazen, çocuğunuz, ikinci doğum gününden bir süre önce ya da kısa süre sonra, “Anne bak”, “süt ver”, ya da “baba gel” gibi iki sözcüğü bir araya getirip kullanarak sizi şaşırtabilir. Bu genellikle çocuğunuz en az 50 sözcüğe sahip olana kadar meydana gelmez.

Çocuğunuzun dil yetenekleri oldukça iyi gelişmiş olsa bile, yabancıların onları anlamasını beklemeyin. Bu yaş çocuklarının çoğu, bir kişi ya da nesne için gerekli olan adlandırmayı minimum sesle yapar. Uygun telaffuzlar için gerekli olan ağız koordinasyonunu geliştirmeleri birkaç yıl daha alacaktır.

SOSYAL YETENEKLER:

Gelecek yıl boyunca çocuğunuz, kendisinin evrenin merkezi olduğuna gittikçe daha emin olacaktır. Diğer insanların kendisinden farklı istek veya arzulara sahip olduklarını anlamakta güçlük yaşayacaktır.

Bir yaş çocuğunuz, basit, dış dünyada olanları taklide dayanan oyunlara katılmaya başlayacaktır. Onun oyunu çoğunlukla bir oyuncak bebeği beslemek, telefonla konuşmak veya alışveriş yapmak gibi yetişkin davranışlarını taklit etmeyi içerir.

Bir yaş çocukları, birbirleriyle geleneksel anlamda olduğu gibi oynamazlar. Onun yerine paralel oyun denilen oyun ile meşgul olurlar; bu oyunda iki ya da üç çocuk birbirlerinin hareketlerini gözler, fakat doğrudan ilişki kurmazlar. Sıradan bir gözlemciye göre, bu birlikteliğe ait oyun hiç sosyal gözükmeyebilir. Fakat dikkatli izleyin, çocuğunuz oyun arkadaşının davranışlarını yakından incelemekte ve sonra da onları taklit etmeye çalışmaktadır.

Çocuğunuz, daha gelişmiş sosyal ilişkileri yapamıyor olsa dahi, bu onun akranlarıyla birlikte olmaktan hoşlanmadığı anlamına gelmez. Akranlarıyla işbirliği içinde oyun oynamıyor olsa da, diğer çocuklarla oyun oynama konusunda heyecanı ileriki zamanlarda artacaktır.

Bir yaş çocuğu, gelişimsel olarak paylaşmayı beceremez. Bu, oyun zamanlarını iyi geçirmeyi beceri gerektiren bir iş haline getirir. Çimdikleme, kapışma, çığlık atma bu yaş gurubu ilişkilerinin kaçınılmaz parçasıdır. Bu yaş çocukları, yetişkinler tarafından yakından gözlenmeyi gerektirirler.

DUYGUSAL GELİŞİM

Çocuğunuz, yürümeyi öğrenmeye başladığında dünyası büyük ölçüde genişler, o artık sizin yanınızdan ayrılabilir ve kendi başına keşfedebilir. Bu, korkutucu ve neşelendirici olayları da beraberinde getirir. Bunun neticesinde çocuğunuz bir yandan muhtaç olma, diğer yandan bağımsızlık dönemleri arasında bocalar.

Bir yaşındaki çocuğunuz aynı zamanda kendilik duygusu geliştirmede de zorlanır. Kendinin ve sizin ayrı insanlar olduğunuzu tam anlamıyla algıladığında, bazı eşyalara sahip olduğunu iddia etmeye başlayacaktır. “bana”, “benim”, “benimki” gibi kelimeler, olağan kullandığı kelimeler arasına girer.

Bir yaşındaki çocuğunuz, aynı zamanda daha inatçı olmaya başlar.Ona çekmecesinden giysilerini çıkarmamasını, köpeğe vurmamasını yada pencerelere çarpmamasını söylediğinizde her zaman buna uymayacaktır. Bu, onun bağımsızlığını ifade etme yoludur.

Gelişen kendilik algısı, terk edilme korkusunu da beraberinde getirir. Çocuğunuz güç ve emniyet için size bağımlıdır. Siz ortadan kaybolduğunuzda onun kendine güveni de yok olabilir. Bu, ayrılık kaygısının somutlaşmaya başladığı dönemdir. Bunun gelişimi yeni yürümeye başlanılan dönemde azalabilir, fakat yaklaşık 18 aylıkken doruğa tırmanır.

FİZİKSEL GELİŞİM

Yaşamın ilk yılında çocuğun gelişimi hayret verici orandadır. Bir çoğu doğum kilosunu üçe katlar. Sonraki 12 ay boyunca çocuğunuza santimetreler ve kilolar eklenmeye devam edecektir, fakat önceki kadar hızlı değil. Gerçekten tüm ikinci yaşı boyunca muhtemelen sadece 1,5-2,5 kilogram kazanacaktır. Bunun gibi, kafa çevresi de sadece 2,5 cm. kadar artacaktır.

On iki aylıkken çocuğunuz muhtemelen, bir bebeğin bütün özelliklerini taşıyordur; yuvarlak bir yüz, kısa ve şişman kollar ve bacaklar ve şişman bir göbek. O daha aktif oldukça bu durum değişecektir. Onun yeni keşfedilmiş hareketliliği, kaslarını geliştirmeye ve yağlarını düzenlemeye yardım edecektir. Bu arada, kolları ve bacakları yavaş yavaş uzayacaktır, yüzü daha köşeli olacaktır ve bu, çene hizasında fark edilebilecektir.

Yeni yürümeye başlayan çocuğunuzda bu olay, yavaş ve kararsız adımlarla olacaktır, ve çarpma ve çürükler de yoldadır. Fakat, bu yılın sonunda yeni yürümeye başlayan çocuğunuz yürümekle kalmayıp aynı zamanda koşabilir, zıplayabilir, tırmanabilir.

İlk adımlar en çok beklenilen gelişimsel eşikler olmasına rağmen, yürüme ileriki aylarda çocuğunuzun üstesinden gelmeyi öğreneceği tek fiziksel başarı olmayacaktır. ileriki on iki ay boyunca çocuğunuz şunları da öğrenecektir:

Çatal ve kaşıkla yemek

Bir fincandan içmek (içindekileri döküp saçmaksızın)

Bir topu tekmelemek

Ayak uçları üzerinde durmak

Altı bloğa kadar bir kule inşa etmek ve sonra bunu yıkıp devirmek

Şekilleri bir şekil sınıflandırıcısına göre sınıflandırmak

Bir kurşun kalem ya da boya kalemi ile karalama yapmak

Sayfaları ya da tokmakları çevirmek

Bir topu hareket halindeyken kapabilmek.

ÜSTESİNDEN GELİNMESİ GEREKEN ZORLUKLAR

Bir yaşındaki çocuğunuz artık sinir nöbetlerine yatkındır; kendini yere atabileceği histerik nöbetler, tekmelemeler, çığlık atmalar, hatta, belki dayanabileceği ana kadar nefesini tutmalar. Eğer bir nöbetin yolda olduğunu hissediyorsanız, onun ilgisini başka yöne çekmek için elinizden geleni yapın ya da onunla konunun dışında konuşun. Bir kere olaya mantık yoluyla yaklaşma, iyi bir netice vermeyecektir. Onun yerine, davranışı görmezden gelme en iyisidir. Bu tabii ki kendisine zarar veremeyeceği bir yerde nöbet geçirdiği durumlarda ya da herhangi masum bir izleyicinin olmadığı durumlarda geçerlidir. İzleyicileri uzaklaştırdığınızda bir sinir nöbetini sürdürme isteğini de engellemiş olursunuz. Ayrılma kaygısı ikinci yılda doruğa çıkar. Çocuğunuzu başkasının bakımına bırakarak yanından ayrılmayı denediğinizde, çocuğunuz kendini bölünmüş, dağılmış hissedecektir. Bu, bütün çocukların geçirdiği normal bir gelişimsel evredir. Arkanızda ağlayan bir çocuk bırakmak, acı verici olmasına rağmen, onun isteklerine boyun eğmeyin. Çocuğunuzun, onu bıraktığınızda, yeniden geri döneceğinizi öğrenmeye ihtiyacı vardır. Bunun yanı sıra stres verici durumlarla başa çıkmayı öğrenmesi, önemli bir gelişimsel görevdir.

Çocuğunuz yürümeye başladığı zaman keşfetmek isteyecektir ve bir iskemle ya da bebek arabasında sınırlandırılmaya direnç gösterebilir. Alışveriş gezintileri ve geziler de, çocuğunuz yürüyen merdivenle çıkmayı istediğinde, raflara tırmandığında, şişeleri açtığında ve etrafta dolanıp durduğunda, onu kontrol etmek büyük bir mücadele gerektirebilir. Bir hile size yardımcı olabilir: Çocuğunuza bir oyuncak çocuk arabası verip, siz kendi bebek arabanızı sürerken onun kendi arabasını sürmesine izin verin.

Çocuklar her tür mantıksız korkulara sahiptir. Yaşamının ikinci yılında, daha yaygın olanlardan biri, yabancı şüphesidir.Daha büyük bir bebek olarak çocuğunuz, yabancı kaygısı yaşamış olabilir.Ancak bu farklıdır. Şimdi, çocuğunuz mantıklı ya da en azından yarı mantıklı düşünebilmektedir. Ayrıca, daha kompleks korkular geliştirebilir. Şayet çocuk, bir kişiyi daha önce görmemiş, yakınlaşmamışsa, bu kişi bir komşu, bir meslektaş hatta büyük babası bile olsa, çocuğunuz, o kişiyi korkutucu görebilir. Takdimler sırasında çocuğunuzu tutmanız veya yeni gelen birini çok yakınlaşmaması konusunda uyarmanız yardımcı olabilir. Fakat zaman en büyük çaredir.

NASIL YARDIM EDİLİR ?

Başka türlü gözükse de çocuklar aslında sınırlardan memnundurlar. Evet, karşı koymayı sürdüreceklerdir, fakat sınırların varlığı çocuklara bir güvenlik hissi verir. Bu nedenle, eğer çocuğunuzun kanepenin üzerinde ayakta durmasını istemiyorsanız, bunu ciddi bir ses tonuyla söyleyin. Eğer bu işe yaramazsa, onu kanepeden kendiniz uzaklaştırın ve onu zaman tutarak cezalandırın. Sınırları belirtmek, bir yaşındakilerin sonuçlar hakkında öğrenmelerine de yardımcı olur.

Tutarlı olun. Eğer kurallar değişmez olursa, çocuğunuz koyduğunuz kuralları kabul etmeye daha kolay adapte olacaktır. Başka bir deyişle, eğer çocuğunuza, yemeğini televizyonun önünde yemesine bir gün izin verir, diğer gün yasaklarsanız inanılırlığınızı kaybedersiniz.

Bir çocuğa bakmak zamanla sinir bozucu olabilir. Eğer hiddetlendiğinizi fark ederseniz, çocuğunuzdan uzaklaşın ve kendinizi toplayın. Elbette, çocuğunuzun güvenliğini sağlamak için, onu bebek karyolası ya da oyun parkı gibi bir bebeğin güvende olduğu yerde bıraktığınızdan emin olun.
Bir yaş çocukları, her tür acayip davranışları sergilerler. Örneğin, ilkbaharda kışlık bir kot giymek için ısrardan, yeşil olan bütün yemekleri yemeyi reddetmeye kadar değişik davranışlar sergilerler. Fakat her gaf, hemen yetişkin dikkatini gerektirmez. Eğer güvenlik ve saygı konu değilse, bazen sadece problemi görmezden gelmek daha iyidir.

BECERİ KAZANDIRMA ÇALIŞMALARI

Okumak

Bu yaşın çocukları basit bir hikayeyi memnuniyetle karşılarlar, fakat resimlere bakmayı da severler. Bir yaş çocuklarının daha çok karşı koyabilecekleri okul kitaplarına bağlı kalmak, yumuşak bir yaklaşım olmaz.

Boşaltmak ve Doldurmak

Bir yaş çocukları, kapların dolma ve boşalma görüntüsünden büyülenirler. Bir süt şişesi, genç kaşifler için özel bir cazibeye sahiptir, çünkü; dar boğaz, geniş iç bölüme göre tamamen zıt konumda durmaktadır. Kuru üzüm, kraker gibi küçük nesneleri bir şişenin içine koymayı deneyin ve sonra çocuğunuzun onları nasıl dışarıya dökebileceğini bulmasına izin verin.

Sınıflandırmak

Eski mektup zarflarını atmayın. Şimdi onlar bir amaca hizmet edecekler. Çocuğunuz, zarfların içindekileri dışarı çıkarmak için uğraşmayı ve sonra tekrar onları içlerine koymayı çok sevecektir.

İstiflemek

Bir kule inşa etmek ve sonra onu yıkmak, yalnızca eğlenceli değil, aynı zamanda eğiticidir de. Bir parça üzerine diğerini yerleştirmek, çocukları denge hakkında bilgilendirir. Ve elbette, yıkılma, neden-sonuç kavramının anlaşılmasını kolaylaştırır.

Karalamak

Çocuğunuz, elbette kübizm veya empresyonizm gibi kavramlara sahip değildir. Fakat bu demek değildir ki, kalemin, kağıtta meydana getirdiği görünüş tarafından heyecanlanmayacak. Geniş bir kutu renkli kalem ya da mum boya satın alın, zemini geniş kağıt parçalarıyla kaplayın ve çocuğunuzun çeşitli deneysel çalışmalar yapmasına izin verin.

Etiketler:3 yaş çocuğunun gelişim özellikleri 3 yaş gelişimi 3yaş çocuğunun gelişim özellikleri 3-6 yaş gelişim özellikleri 3 yaş çocuğunun özellikleri çocuk yetiştirmede ailenin önemi ÇOCUĞUN EĞİTİMİNDE AİLENİN ÖNEMİ İLE İLGİLİ RESİMLER 3 yaş gelişim özellikleri erkek cocugunda 6 yas kız çocuk 3 yaş 3-6 yaş 3-6 yaş çocuğunda sorumluluk duygusu 3 yaş çocuğunun psikolojisi kız çocugunun bilişsel gelişimi erkek çocuklarından öndemi cocuklarda 3yaş gelişimi çocuklarda 3 yaş 3 yasini doldurmus kiz cocugunun boyu 3-6 yaş çocukta benlik gelişimi 3 yaşındaki çocuğun gelişimi 3-6 yaş çoc ukların bilişsel özellikleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir