Almanca Bir Gününü Anlat

ama bardak bu eden fark fiiller gibi hafta hala olay olur tane zaman ..

Almanca Geçmiş Zaman

Almanca Geçmiş Zaman
Almanca fiiller – Almanca dilbilgisi – Das perfekt – yardımcı fiiller

Almancada iki tane geçmiş zaman vardır. Birisi das Perfekt diğeri ise;Her ikisi de Türkçeye aynı şekilde çevrilir, ancak ufak bir fark vardır. das Präteritum özellikle geçmişte olup bitmiş olayları anlatmak için kullanılır. Das Perfekt ise yine geçmişte olmuş ama sonuç olarak şimdiyi de etkileyen durumları anlatmak için kullanılır. Örneğin ;

O bardak kırdı. (Bu ifadeyi Perfekt ile anlatırsak, durumun sonuç olarak şimdiyi de etkilediğini ifade etmeye çalışmış oluruz. Päteritum ile anlatırsak olay geçmişte olmuş bitmiş anlamı olur.)

O bardağı kırdı, bu yüzden su getiremiyorum. (Burada dikkat ederseniz ikinci cümleden dolayı, birinicinin etki ve sonucunun hala devam ettiğini anlıyoruz. Bu yüzden bu cümle das Perfekt ile anlatılır.)

O bardağı kırdı. (Sadece bu cümle olsa ve biz bu cümleyi Präteritum ile anlatsak geçmişte olmuş bitmiş bir olay olur. Bir de dikkat etmeniz gereken das Präteritum da genelde kesin bir zaman ifade eden geçmiş zaman ifadeleri kullanılır (Dün, geçen hafta gibi…)

Das Perfekt cümleleri oluştururken “haben ve sein” yardımcı fiilleri kullanılır. Bu yardımcı fiiller özneden sonra gelir ve özneye yada şahıs zamirlerine göre çekimlenirler. Şimdi örnek çekimlere bakalım.

“haben” fiili
ich habe
du hast
er hat
sie hat
es hat
wir haben
ihr habt
sie haben
Sie haben

“sein” fiili
ich bin
du bist
er ist
sie ist
es ist
wir sind
ihr seid
sie sind
Sie sind

Bu yardımcı fiillerin çekimleri bu şekilde olur. Bu yardımcı fiilerin nasıl seçileceğine gelmeden önce das Perfekt nasıl oluşur onu görelim hemen. Olumlu düz cümlede önce özne, sonra yardımcı fiilin özneye göre çekimlenmiş hali (yukarıdaki gibi). Daha sonra ise diğer nesneler ve en sona esas fiilin 3. hali. Fiil düzenli ise sonda ki “en” takısı atılır ve yerine “t” takısı eklenir. Ayrıca fiilin başına “ge” takısı gelir. Fiil ayrılabilen bir fiilse ek ile kök arasına “ge” takısı gelir.

schicken fiili
ge-schick-t (geschickt)
füllen fiili
ge-füll-t (gefüllt)
ausfüllen (ayrılabilen bir fiil)
ausgefüllt

Eğer düzensiz biir fiil ise;3. stammform yazan yerdeki halini kullanırız.

Örnek :

schicken fiili (düzenli bir fiil)
Ich habe …………….. geschickt
du hast …………….. geschickt
er hat ………………. geschickt
sie hat ………………..geschickt
es hat ………………. geschickt
wir haben …………….. gechickt
ihr habt ……………….. geschickt
sie haben …………….. geschickt
Sie haben ………………geschickt

sehen fiili (düzensi bir fiili)
Partizip’i (geçmiş hali) : hat gesehen

ich habe ……………. gesehen
du hast ………………gesehen
er hat ………………..gesehen
sie hat ……………….gesehen
es hat ………………..gesehen
wir haben ……………gesehen
ihr habt …………….. gesehen
sie haben …………… gesehen
Sie haben …………….gesehen

sein yardımcı fiili için

klettern fiili (düzenli bir fiil)
Partizip’i : ist geklettert

ich bin …………….. geklettert
du bist ………………geklettert
er ist ………………..geklettert
sie ist ……………….geklettert
es ist ………………..geklettert
wir sind ……………..geklettert
ihr seid ………………geklettert
sie sind ……………..geklettert
Sie sind ……………..geklettert

gehen fiili (düzensiz bir fiil)
Partizip’i : ist gegangen

ich bin ……………… gegangen
du bist ……………….gegangen
er ist …………………gegangen
sie ist ………………..gegangen
es ist …………………gegangen
wir sind ………………gegangen
ihr seid ……………….gegangen
sie sind ………………gegangen
Sie sind ………………gegangen

Peki hangi fiillerde “sein” hangi fiilerde “haben” yardımcı fiilini seçeçeğiz. Düzensiz fiiller için hangisinin kullanılacağını düzensiz fiiller listesinde bulabilirsiniz. Düzenli fiiler için ise genellikle bir yerden başka bir yere gidiş, yer değiştirme, durum değiştirme belirten fiiler için “sein” yardımcı fiili kullanılır. Örneğin : gitmek, gelmek, koşmak, ölmek (gehen, kommen, laufen, sterben). Ancak “bleiben (kalmak)” fiili bir istisnadır ve “sein” yardımcı fiiliyle birlikte kullanılır.

Örnek cümleler :

Der Tourist hat kein Hotel gefunden. (Turist otel bulamadı.)
Ich habe heute Karl nicht gesehen. (Ben bugün Karl’ı görmedim.)
Der Tante hat uns einen großen Ball geschenkt. (Teyze bize büyük bir top hediye etti.)
Das Kind ist von dem Baum auf die Erde gesprungen. (Çocuk ağaçtan yere atladı.)
Mein Vater ist gestern nach Berlin gefahren. (Babam dün Berlin’e gitti.)
Die Gäste sind aus dem Zug gestiegen. (Misafirler trenden indi.)

Görüldüğü gibi bir yerden bir yere hareket bildiren fiilerde “sein” yardımıcı fiili kullanılmıştır. Cümleyi olumsuz yapmak için ise “nicht” sözcüğünün cümleye eklendiğine dikkat ediniz.

Soru cümleleri yapmak için ise yardımcı fiil cümle başına alınır.

Du hast meinen Hund gesehen. (Köpeğimi gördün)
Hast du meinen Hund gesehen? (Köpeğimi gördün mü?)
Sie haben gestern einen Bekannten besucht. (Dün bir tanıdığı ziyaret ettiniz.)
Haben Sie gestern einen Bekannten besucht? (Dün bir tanıdığı mı ziyaret ettiniz?)
Sein Bruder ist in die Stadt gefahren. (Onun erkek kardeşi şehre gitti.)
Ist sein Bruder in die Stadt gefahren. (Onun erkek kardeşi şehire mi gitti?)

alıntı

Almancada Modal Fiiller Ve Perfekt

DIE ZEITFORMEN IM DEUTSCHEN (Almancada zamanlar)

Almancada zamanlar oldukça kolaydır aslında. İngilizce gibi karışık değil. Almancada şimdiki ve geniş zaman bir aradadır.

Örnek: ‘Ich gehe ins Kino’
(Ben) sinemaya gidiyorum. = şimdiki zaman
(Ben) sinemaya giderim.= geniş zaman

Bu cümleye zaman belirteçleri de ekleyerek gelecek zaman (Futur) yapabiliriz.
‘Ich gehe morgen ins Kino. =Yarın sinemaya gideceğim.

1. FUTUR – 1: (Gelecek zaman)

Ayrıca Futur (Gelecek zaman) yapmak için başka bir seçenek de „werden“ yardımcı fiilini kullanmaktır. Yukardaki cümleye bu fiili katarak gelecek zaman yapabiliriz:
Ich werde ins Kino gehen. = Sinemaya gideceğim.

Ancak bu fiil şu şekilde çekimlenir:

Ich werde dich besuchen. (Seni ziyaret edeceğim.)
Du wirst mir helfen. (Bana yardım edeceksin.)
Er/ Sie wird morgen kommen. (O, yarın gelecek.)
Wir werden in Antalya leben. (Antalya’da yaşayacağız.)
Ihr werdet auch kommen. (Siz de geleceksiniz)
Sie werden in Ankara bleiben. (Onlar, Ankara’da kalacaklar.)
Wann werden Sie nach Köln fliegen? (Köln’e ne zaman uçacaksınız?)

Görüldüğü gibi Futur’da „werden“ yardımcı fiili çekime girmekte, asıl fiil, cümle türü ne olursa
olsun, mastar olarak sona gitmektedir.

2. PRATERITUM / IMPERFEKT : (Öyküleme Biçimi)

Türkçede tam karşılığı yoktur. Bir örnekle ele alırsak;

„Ich spielte Klavier“. Cümlesi:
A. Piyano çalardım.
B. Piyano çalıyordum.
C. Piyano çaldım.
Şeklinde çevrilebilir.

Präteritum fiil çekimi şu şekildedir:

a. ich spielte b. ich ging c. ich brachte
du spieltest du gingst du brachtest
er spielte er ging er brachte
wir spielten wir gingen wir brachten
ihr spieltet ihr gingt ihr brachtet
sie/Sie spielten sie/Sie gingen sie/Sie brachten

Perfekt ve Präteritum yapmak için fiillerin listesini epey çalışmak gerekir. Ara sıra, tüm ders kitaplarının arkasında bulunan listeye bakmak ve sesli çalışmak yararlı olacaktır.
gehen – ging – ist gegangen
trinken – trank – hat getrunken
essen – aß – hat gegessen
machen – machte – hat gemacht
haben – hatte – hat gehabt
Şeklinde okursak, her gün birçoğunu öğreniriz. Bunu pekiştirmek için yazarak çalışırsak daha kalıcı olur.

Präteritum; fiillerin büyük çoğunluğunun köküne –t eklenerek yapılır.
suchen – suchte
weinen – weinte
leben – lebte
lieben – liebte gibi
küssen – küsste

Bazı fiillerin kökleri değişir.
gehen – ging
trinken – trank
essen – aß
sitzen – saß
lesen – las

Bazı fiillerin hem kökleri değişir, hem de –t eklenir.

bringen – brachte
brennen – brannte
denken – dachte
kennen – kannte

3. PERFEKT (- di’li geçmiş zaman)

Şimdiki zamanda biten olayı anlatır.
Özneye göre „haben“ ya da „sein“ fiili kullanılır. Esas fiil, sona (Partizip) olarak gider. Hareket ve değişim bildiren fiiller daha çok “sein “ile -i halinde nesne alanlar daha çok “haben” ile kullanılırlar.

Ich habe Übungen gemacht. (Alıştırmaları yaptım.)
Wir sind ins Kino gegangen. (Sinemaya gittik.)
Das Kind ist schnell gewachsen. (Çocuk hızlı büyüdü.)

Perfekt’ te fiillerin çoğuna fiilin köküne önde ge- , bitiminde –t eklenir.

malen – malte – hat gemalt
hören – hörte – hat gehört
suchen – suchte – hat gesucht
lernen – lernte – hat gelernt

Değişken fiillerde bu farklıdır:

gehen – ging ist gegangen
kommen – kam – ist gekommen
bringen – brachte – hat gebracht
lesen – las – hat gelesen

Ayrılan önekli fiilerde –ge takısı önekle fiilin arasına girer:

anrufen – rief… an – hat angerufen
fernsehen – sah… fern – hat ferngesehen
mitbringen – brachte … mit – hat mitgebracht
ausgehen – ging … aus – ist ausgegangen

Ayrılmayan önekli fiiller –ge takısı almazlar:

bezahlen – bezahlte – hat bezahlt
vergessen – vergaß – hat vergessen
erzählen – erzählte – hat erzählt
zerreißen – zerriss – hat zerrissen

—ieren ekiyle biten fiiller –ge takısı almazlar.

telefonieren – telefonierte – hat telefoniert
diskutieren – diskutierte – hat diskutiert
studieren – studierte – hat studiert
renovieren – renovierte – hat renoviert

Modal fiiller, Perfekt zamanda mastar olarak sona giderler.

Ich habe gestern nicht kommen können.
Jens hat viel arbeiten müssen.
Mein Vater hat ein Auto kaufen wollen.
Du hast keine Süßigkeiten essen sollen.

4. PLUSQUAMPERFEKT: (-miş’li geçmiş zaman)

Bunu yapmak için de ‘sein’ ve ‘haben’ yardımcı fiillerinin Präteritum şeklini kullanırız. Asıl fiil, Partizip halde cümlenin sonuna gider.

Ich habe Cola getrunken. (Perfekt) Cola içtim.
Ich hatte Cola getrunken. (Plusquamperfekt) Cola içmiştim.
Er hat einen Füller gekauft.(Perfekt) O, bir topu satın aldı.
Er hatte einen Ball gekauft. (Plusquamperfekt.) O,bir topu satın almıştı.
Sie ist nach Hause gegangen. (Perfekt) O,eve gitti.
Sie war nach Hause gegangen. (Plusquamperfekt) O,eve gitmişti.

5. FUTUR -2 : (Gelecek zaman–2)

Bu da yine „werden“ yardımcı fiiliyle yapılır. Bu kez „sein“ ve „haben“ yardımcı fiilleri mastar olarak cümlenin sonuna gider.

Ich werde gekommen sein. (Gelmiş olacağım.)
Er wird das Buch gelesen haben. (O, kitabı okumuş olacak.)
Wir werden Deutsch gelernt haben. ( Almanca öğrenmiş olacağız.)
Das Kind wird geschlafen haben. (Çocuk, uyumuş olacak.)

Wir üben die Zeitformen:
Beispiel:
1. Präsens: Ich mache meine Hausaufgaben.
(Ödevlerimi yapıyorum. /yaparım.)

Ich fahre nach Berlin.
(Berlin’e gidiyorum.)

2. Präteritum: Ich machte meine Hausaufgaben.
(Ödevlerimi yapıyordum./yapardım./yaptım.)

Ich fuhr nach Berlin.
(Berlin’e gidiyordum./gittim.)

3. Perfekt: Ich habe meine Hausaufgaben gemacht.
(Ödevlerimi yaptım.)

Ich bin nach Berlin gefahren.
(Berlin’e gittim.)

4. Plusquamperfekt: Ich hatte meine Hausaufgaben gemacht.
(Ödevlerimi yapmıştım.)

Ich war nach Berlin gefahren.
(Berlin’e gitmiştim.)

5. Futur-1: Ich werde meine Hausaufgaben machen.
(Ödevlerimi yapacağım.)

Ich werde nach Berlin fahren.
(Berlin’e gideceğim.)

6. Futur-2: Ich werde meine Hausaufgaben gemacht haben.
(Ödevlerimi yapmış olacağım.)

Ich werde nach Berlin gefahren sein.
(Berlin’e gitmiş olacağım.)

Und jetzt Du:

1. Walter schreibt den Text.

2. Wir trinken in der Pause Kaffee.

3. Meine Schwester putzt das Haus.

4. Herr Müller geht zu Fuß zur Arbeit.

5. Unser Lehrer geht aus der Klasse aus.

6. Mein Vater spricht mit seinem Freund.

7. Jörg schreibt den Text ab.

8. Die Bundeskanzlerin besucht die Türkei.

9. Sie diskutiert mit ihrem Kollegen über die Probleme.

10. Ich kann die 5 Zeitformen machen.

Zamanları öğrenmeden önce, fiil çekimlerini, özelliklerini, hangi tür fiil olduklarını iyi bilmemiz gerekir.

Almanca Dilbilgisi Özeti

Almanca Dilbilgisi Özeti
Almanca Dilbilgisi Özeti
Dr. Hüseyin Arak

1. Genus -Cinsiyet

2. Plural Form -Çoğul Biçimi

3. Artikel – Artikeller

4. Nominativ -Yalın Hal

5. Akkusativ -İsmin i-hali

6. Dativ – İsmin e-hali

7. Bestimmter Artikel und der-Wörter -Belirli Artikel ve der-kelimeleri

8. Unbestimmter Artikel und ein-Wörter -Belirsiz Artikel ve ein-kelimeleri

9. Alle Fälle- Tüm haller

10. Präsens von -sein – sein in şimdiki zaman çekimi

11. Präsens -Şimdiki Zaman

12. Perfekt

13. Modalverben – Tarz Fiiller

14. Adjektivendungen nach der-Wörter -Der-kelimelerinden sonra sıfat takıları

15. Wie verneint man mit -nicht -nicht ile nasıl olumsuzluk yapılır

16. Wörterstellung – Kelime dizilişi

17. WOHIN (Nereye) – WOHER (Nereden)
Tablolar:

1-Präpositionlar

2. Yön veren Präpositionlar

3. Şimdiki zaman çekiminde kökü değişen fiiller

4. Fiil Präpositon Birleşmeleri

——————————————————————————–

1. Genus – Cinsiyet

İsimlerin cinsiyetini belirlemek için bazı küçük ipuçları:

Masculine – eril: günler, aylar, mevsimler, dağ adları (istisna: die Alpen), göller, -ich, -ig, -ling,-or, -el,-en -er takıları ile biten isimler.

Feminine – dişil: çiçekler, ağaçlar, -heit, -keit, -schaft, -tät, -ung, -in (sadece şahıslar), -ei, -ine,-ik, -ion (yabancı kelimeler: die Nation gibi), -en/n/-nen takıları ile biten isimler.

Neuter – neutral: şehir ve ülkeler (istisna: die Schweiz, die USA, v.s.), hotel, cafe ve tiyatro isimleri, -chen, -lein, -nis, -tum, -um, -ment takıları ile biten isimler.

2. Plural Form – Çoğul Biçimi

İsimlerin çoğulunu göstermek için Almancada beş takı durumu vardır:

- (değişiklik olmayanlar)

- e

- er

- (e)n

- s

İlk üç tipdeki bazı isimler çoğulda Umlaut (a -àae / ä) alabilir. Tekil artikellerde Almancada üç grup vardır: der, die, das, fakat çoğulda ayrım yoktur ve tüm çoğul isimler Nominativ (yalın hal) ve Akkusativ (i-hali) halde belirli artikel die alırlar. Belirsiz artikel “ein” ‚in çoğul şekli yoktur. Ancak diğer “kein” (keine) gibi “ein”-kelimeleri, mein, dein, … gibi iyelik zamirleri (Possessivpronomen) de aynı şekilde (“meine, deine,” vs.) biçiminde çoğul yapılabilir.

Yeni bir isim öğrenirken tekil ve çoğul hallerini mutlaka birlikte öğrenmek gerekir. İsimlerin çoğul hallerini tahmin etmek için tam ve kesin yollar yoktur, ancak aşağıdaki kurallar size yardımcı olacaktır.

Örnekler: Tip 1 (değişiklik olmayanlar): das Zimmer (die Zimmer), das Mädchen (die Mädchen)
Tip 1 (Umlaut alanlar): der Vater (die Väter), der Garten (die Gärten), der Bruder (die Brüder), die Mutter (die Mütter)

Tip 2 (-e): der Abend, der Monat, das Geräusch, das Telefon
Tip 2 (Umlaut alanlar): der Fuß (die Füße), der Stuhl, der Sohn, die Wand, die Hand

Tip 3 (-er): das Kind (die Kinder)
Tip 3 (Umlaut alanlar): der Mann (die Männer), das Wort, das Buch, das Haus

Tip 4 (-en/n/nen)
-en: der Professor (die Professoren), die Tür, die Uhr, das Bett.

-n: a) Tekilde sesli harfle biten isimler (çoğunlukla -e): die Adresse, die Straße, die Woche

b) Tekilde sessiz harfle biten isimler (çoğunlukla -r): die Nummer (die Nummern)

-n: N- isimleri: tüm isim hallerinde -n veya -en ile biten Maskulin-eril isimler (Nominativ Singular hariç: der Student -en, (den Studenten, dem Studenten, die Studenten), der Mensch-en, -en, der Junge-n,-n, der Nachbar-n,-n

-nen: Maskulin’den üretilen ve tekil halleri –in ile biten isimlerde kullanılır: die Studentin (die Studentinnen), die Amerikanerin, die Professorin.

Tip 5 (-s): yabancı isimler: das Auto, das Radio

3. Artikel – Artikeller

Almancada dilbilgisel cinsiyetin tanımlanması farklı biçimlerde şekillenmektedir. Dilbilgisel cinsiyeti tanımlamak doğal cinsiyeti tanımlamak kadar kolay değildir. Erkekler için çoğunlukla Maskulin olan Belirli Artikel der ’dir. Dişiler için çoğunlukla Feminin olan Belirli Artikel die’dir. Eşyalar daima Neutral değildir. Bazıları Maskulin, bazıları Feminin, ve bazıları Neutral olan Belirli Artikel das.

BESTIMMTER ARTIKEL – BELİRLİ ARTIKELLER

MASKULIN
NEUTRAL
FEMININ
PLURAL

der
das
die
die

UNBESTIMMTER ARTIKEL – BELİRSİZ ARTIKELLER

MASKULIN
NEUTRAL
FEMININ
PLURAL

ein
ein
eine
keine

4. Nominativ – Yalın Hal

Bir cümlenin öznesi (kim/ne ) yalın (Nominativ) haldedir. O çok çalışıyor. Bir cümlenin öznesini bulabilmek için KİM? (NE) sorularını sormak gerekir.

Bu durumda ‘Kim (veya Ne)’ çok çalışıyor? diye sorulur. Cevap: O.

Özne nedir (= Nominativ, i-hali) Şu cümlelerde?

Benim kardeşim pastırma yemektedir. Kim veya ne pastırma yemektedir? Benim kardeşim.

Benim oğlum Ahmet Yasin oynamayı sever. Kim veya ne oynamayı sever? Benim oğlum Ahmet Yasin.

Bu otomobil çok pahalı. Kim veya ne çok pahalı? Bu otomobil.

Şimdi Almanca!

Die Frau geht nach Deutschland. ‘Wer oder was’ geht nach Deutschland? Die Frau.

Das Kind spielt. ‘Wer oder was’ spielt? Das Kind.

Der Computer ist sehr teuer. ‘Wer oder was’ ist sehr teuer? Der Computer.

5. Akkusativ – İsmin i-hali

Bu cümleler tam mı?

Claudia sahip
O seviyor
O satın alıyor

Hayır, burada belirli nesne eksik.
Sind diese Sätze komplett?

Claudia hat
*** liebt
*** kauft

Nein, hier fehlt das direkte Objekt.

Claudia bir kediye sahip.
O kediyi seviyor.
O bir kuş satın alıyor.
Claudia hat eine Katze.
*** liebt die Katze.
*** kauft einen Vogel.

Türkçe’de olduğu gibi Almanca’da da farklı isim halleri vardır.

Türkçe’de özne ve nesne

Kadın burada mı?
O burada mı?

Sen kadını görebiliyor musun?
Sen onu görebiliyor musun?

Adam burada mı?
O burada mı?

Sen adamı görebiliyor musun?
Sen onu görebiliyor musun?

Özne (yalın) ile nesne (i-hali) arasındaki fark Türkçe’de isimlerde takılarla görülebilirken, şahıs zamiri durumunda cinsler arsındaki farklılık anlaşılamamaktadır. Buna karşın Almanca’da ise hem şahıs zamirinin hemde Akkusativ (i-hali) açıkça anlaşılmaktadır.

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
ein/der Hund
ein/das Tier
eine/die Katze
viele Tiere

Akkusativ
einen/den Hund
ein/das Tier
eine/die Katze
die Tiere

Feminin, Neutral ve çoğul isimlerin Artikelleri Nominativ (yalın) ve Akkusativ (i-hali) halde aynıdır.

Türkçe yalın ve i-halde zamirler:

Subjekt-Özne
ben
sen
o
o
o
biz
siz
they
KİM?

Objekt-Nesne
beni
seni
onu
onu
onu
bizi
sizi
them
KİMİ?

6. Dativ – İsmin e-hali

Dativ (e-hali) dolaylı nesnedir ve Wem-Kime sorusuna cevap verir.

Ben kardeşime yeni bir bisiklet veriyorum. Ich gebe meinem Bruder ein neues Fahrrad.

Ben anneme çicek veriyorum. Ich gebe meiner Mutter Blumen.

7. Bestimmter Artikel und der-Wörter – Belirli Artikel ve der-kelimeleri

Belirli Artikel – Bestimmter Artikel

Eğer belirli kişi, hayvan, yer, olay, şey veya fikir hakkında konuşursanız belirli Artikeller kullanılır. Almanca’da ismin Artikeli ismin cinsiyeti, sayısı (tekil-çoğul), isim hali (Nominativ, Akkusativ, ..) ile uyum göstermelidir. Aşağıda gördüğünüz gibi çoğullar daima “die” almaktadır.

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
der
das
die
die

Akkusativ
den
das
die
die

Beispiel / örnek: Die Frau kauft den Computer.

der-Wörter / der-kelimeleri:

Dieser (bu=this one), jeder (her=every one), welcher (hangi=which one) çoğunlukla belirli artikel ile aynı takıyı alırlar ve daha önca belirtildiği gibi bunlara der-kelimeleri denir.

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
dieser
jeder
welcher
dieses
jedes
welches
diese
jede
welche
diese
jede
welche

Akkusativ
diesen
jeden
welchen
dieses
jedes
welches
diese
jede
welche
diese
jede
welche

Beispiel / Örnek: Diese Frau kauft diesen Computer.

8. Unbestimmter Artikel und ein-Wörter – Belirsiz Artikel ve ein-kelimeleri

Belirsiz Artikel – Unbestimmter Artikel

Eğer belirsiz kişi, hayvan, yer, olay, şey veya fikir hakkında konuşursanız belirsiz artikeller kullanılır.

Almanca’da ismin belirsiz artikeli de ismin cinsiyeti, sayısı (tekil-çoğul), isim hali (Nominativ, Akkusativ, ..) ile uyum göstermelidir. Aşağıda gördüğünüz gibi üç durumda ein aynı kalmakta takı almamakdadır.

İngilizce’den bildiğimiz a/an yerine Almanca’da ein kullanılır. Ein’in Negatif şekli kein (değil=not a, not (any), no) biçimindedir. Kein çoğulda sadece olumsuz olarak kullanılabilir. Akkusativ halde –e alır, keine.

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
ein
ein
eine
keine/meine

Akkusativ
einen
ein
eine
keine/meine

Zum Beispiel / Örneğin: Eine Frau kauft keinen Computer.

ein-Wörter / ein-kelimeleri

Ein ve kein ein-kelimeleridir. İyelik zamirleri (Possesivpronomen) de ein-kelimesidir ve tıpkı belirsiz artikel ein ve kein gibi kelimelerdir ve aynı takıları alırlar.

Örneğin, mein (benim)

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
(k)ein
mein…
(k) ein
mein…
(k) eine
meine…
keine
meine…

Akkusativ
(k) einen
meinen…
(k) ein
mein…
(k) eine
meine…
keine
meine…

Diğer iyelik zamirleri için aynı kurallar geçerlidir: dein (senin=your), sein (onun=his / its), ihr (onun=her), unser (bizim=our), euer (sizin=your, çoğul), ihr (onların=their), Ihr (sizin (tekil-çoğul nazikçe)=your).

Tüm iyelik zamirleri ein-kelimesidir ve bundan dolayı ein-kelimesi takısı alırlar.

SEIN kelimesinin iyelik zamiri olarak maskulinler için (der-artikelli kelimeler) “onun” ve neutrumlar için (das-artikelli kelimeler) “onun” anlamına geldiğini, ihr’in de femininler için (die-artikelli kelimeler) “onun” ve ayrıca 2. çoğul zamirin iyelik hali olan “onların” anlamına geldiğini unutmayınız !!!!!???????

9. Alle Fälle- Tüm Haller

NOMINATIV, AKKUSATIV, DATIV, GENITIV

Belirli Artikeler:

Maskulin
Neutrum
Feminin
Plural

Nominativ
der
das
die
die

Akkusativ
den
das
die
die

Dativ
dem
dem
der
den +-n

Genitiv
des
des
der
der

Die Frau kauft den Computer.
Die Frau kauft dem Kind den Computer.

der-Wörter:

Maskulin
Neutrum
Feminin
Plural

Nominativ
dieser
jeder
welcher
dieses
jedes
welches
diese
jede
welche
diese
jede
welche

Akkusativ
diesen
jeden
welchen
dieses
jedes
welches
diese
jede
welche
diese
jede
welche

Dativ
diesem
jedem
welchem
diesem
jedem
welchem
dieser
jeder
welcher
diesen
jeden
welchen +-n

Genitiv
dieses
jedes
welches
dieses
jedes
welches
dieser
jeder
welcher
dieser
jeder
welcher

Diese Frau kauft diesen Computer.
Diese Frau kauft diesem Kind diesen Computer.

10. Präsens von „sein“- sein’in Şimdiki Zaman çekimi

ich bin

wir sind

du bist

ihr seid

er/es/*** ist

*** sind

*** sind – Siz (formal)

“sein” fiilini çekerek yerleştiriniz.

Die Studentin / ***
aus Kanada.

Der Student / er
aus den USA.

Meine Freunde / ***
aus der Schweiz.

Thomas und Irene / ***
aus Österreich.

Amanda und ich / wir
aus Mexiko.

Herr und Frau Müller / ***
aus Deutschland.

Das Kind / es
aus China.

11. Präsens – Şimdiki Zaman

Almanca’da fiilin mastar hali -en, nadiren de -n; taılarından oluşmaktadır: lernen, spielen, tun. Şimdiki zamanın tüm şekillerinde takı vardır. Fiil kökü değişmez, ancak çekim eki değişir:

Singular:
Plural:

ich lerne
wir lernen

du lernst
ihr lernt

er/es/*** lernt
*** lernen

*** lernen

Çoğul 1. ve 3. şahıs çekimi daima fiilin mastar haline eşittir; wir lernen, *** lernen-wir tun, *** tun, *** tun.Eğer fiil kökü d ( “finden” gibi) veya t ( “arbeiten” gibi), veya gn (“regnen” gibi) ile biterse, o zaman çekim eklerin st ve t’den önce kaynaştırma e takısı gelir.

Singular:
Plural:

ich finde
wir finden

du findest
ihr findet

er/es/*** findet
*** finden

*** finden

Singular:
Plural:

ich arbeite
wir arbeiten

du arbeitest
ihr arbeitet

er/es/*** arbeitet
*** arbeiten

*** arbeiten

Eğer kök s, z, veya ss o zaman 2. tekil şahısda st olmaz ve t :

Singular:
Plural:

ich heisse
wir heissen

du heisst
ihr heisst

er/es/*** heisst
*** heissen

*** heissen

12. Perfekt

‘haben’ ve ‘sein’ fiillerinden birir ve esas fiilin üçüncü halinden yapılan bir geçmiş zamandır.

Ich habe gespielt.
Du hast getanzt.
*** hat gekauft.
Wir haben gespielt.
Ihr habt gespielt.
*** haben gespielt.

*** haben gespielt.

Hareketli fiillerde : “sein”

Ich bin gegangen.
Du bist gefahren.
*** ist geblieben.
Wir sind gewachsen.
Ihr seid gefahren.
*** sind gegangen.

*** sind geblieben.

Düzenli ve zayıf fiillerde fiilin üçüncü hali: ge- kök -t örnek: gespielt; getanzt, gemacht; gekauft

-ieren ile biten fiillerin köküne –t eklenerek yapılır: örnek: diskutieren> diskutiert;studieren –> studiert

Ich habe Deutsch studiert. Wir haben lang diskutiert.

Kuvvetli fiillerde fiilin üçüncü hali şu şekildedir: ge – kök -en örnek: gefahren; gekommen

“en” takısı mastar haliyle aynı olduğundan, mastarın başına sadece ge- eklemeniz yeterlidir.

13. Modalverben – Tarz Fiiller

Modal fiiller esas fiilin anlamında değişiklik yapar. Onlar, yetenek (können-ability), zorunluluk (müssen-necessity), izin (dürfen-permission), hoşa gitme (mögen-liking / fondness), istek (wollen-desire), dıştan gelen zorunluluk (sollen-obligation) durumlarını ifade etmeye yarar. Şimdiki zamanda modal fiiller:

können

müssen

wollen

ich
kann

ich
muss

ich
will

du
kannst

du
musst

du
willst

er/es/***
kann

er/es/***
muss

er/es/***
will

wir
können

wir
müssen

wir
wollen

ihr
könnt

ihr
müsst

ihr
wollt

***/***
können

***/***
müssen

***/***
wollen

dürfen

sollen

mögen

ich
darf

ich
soll

ich
mag

du
darfst

du
sollst

du
magst

er/es/***
darf

er/es/***
soll

er/es/***
soll

wir
dürfen

wir
sollen

wir
mögen

ihr
dürft

ihr
sollt

ihr
mögt

***/***
dürfen

***/***
sollen

***/***
mögen

En önemli kurallar şunlardır: Sadece sollen’in kökü çekimde değişmez.

1. Cümlede modal fiil bulunduğunda esas fiil mastar olarak en sonda bulunur.

Er muss Klavier spielen. Ich will eine Weltreise machen. Du sollst nach Hause fahren.

Können modal fiili bir istisnadır ve dille ilgili kullanıldığında esas fiil olmadan kullanılabilir.
Ich kann Deutsch. *** kann Englisch. — ‘sprechen’ fiili modalın içinde gizlidir.

2. Modalları kökü “sollen” hariç tüm tekillerde değişir.
Ich will Klavier spielen. Ich darf Kaffee trinken.

3. Modallar 1. ve.3. tekil (ich- ve er/es/***) şahıslarında takı almazlar.
Ich will Gitarre lernen. Er kann Spanisch. *** soll Japanisch lernen.

mögen – möchten

“Mögen” birini veya birşeyi sevdiğini ifade etmek için kullanılır.

“Möchten” birşeyi istediğini nazikçe ifade etmek için kullanılır. (Ich will’den haha nazik bir ifade.)

14. Adjektivendungen nach der-Wörter– Der-kelimelerinden sonra sıfat takıları

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
alte
alte
alte
alten

Akkusativ
alten
alte
alte
alten

Dativ
alten
alten
alten
alten

Genitiv
alten
alten
alten
alten

Die alte Frau kauft den alten Computer.
Die alte Frau schenkt dem kleinen Kind den alten Computer.
Der alte Computer der alten Frau ist kaputt…

Ein-kelimelerinden sonra sıfat takıları

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
alter
altes
alte
alten

Akkusativ
alten
altes
alte
alten

Dativ
alten
alten
alten
alten

Genitiv
alten
alten
alten
alten

Eine alte Frau kauft einen alten Computer…

der- veya ein-kelimesini takip etmeyen kelimeler der-kelimelerinin takılarını alırlar (istisna: Tekil Genitiv Maskulin ve Neutrum).

Maskulin
Neutral
Feminin
Plural

Nominativ
guter
gutes
gute
gute

Akkusativ
guten
gutes
gute
gute

Dativ
gutem
gutem
guter
guten

Genitiv
guten
guten
guter
guter

Guter Wein und gutes Bier sind sehr teuer…

15. Wie verneint man mit „nicht“ – „nicht“ ile nasıl olumsuzluk yapılır

Almanlar evet / hayır sorularına cevap vermek için nein kullanırlar. Almanlar birşeyin öyle olmadığına cevap vermek için nicht kullanırlar. Nicht’in cümledeki konumu farklılık gösterir.

1. Bir yerden önce nicht, orada olmadığını vurgular.

1. Nein, ich bin nicht aus Augsburg.
-Hayır, ben Augsburg’dan değilim.

2. Nein, Peter ist nicht im Büro.
- Hayır, Peter büroda değil.

3. Nein, Susi ist nicht hier.
- Hayır, Susi burada değil.

4. Nein, wir fliegen nicht nach Hawaii.
- Hayır, biz Havai’ye uçmuyoruz.

2. Olumsuzlanmak istenen özel kelimelerden önce nicht:

Das Bier ist nicht gut.
- Bira iyi değil.

Ich heiße nicht Martin!
- Benim adım Martin değil.

Das Wetter ist nicht schön!
- Hava güzel değil.

Der Pullover ist nicht rot.
- Kazak kırmızı değil.

16. Wörterstellung – Kelime dizilişi

Basit Cümle:

Almanca’da yüklem daima 2. sıradadır.

Wir gehen ins Kino. Heute gehen wir ins Kino.
Not edin: ‘janeinundaberoderdenn’ ve ‘sondern’ cümlenin elemanı sayılmaz ve bu nedenle yer tutmazlar, cümle dizilişini etkilemezler.

Ja, wir gehen oft ins Kino. Aber heute gehen wir in die Disco.
Sorularda:

Evet (ja) veya hayır (nein ile yanıtlanabilecek sorular fiil (yüklem) ile başlar:

Geht ihr oft ins Kino? Bist du Amerikanerin? Regnet es heute?
Bir bilgi içeren ve evet-hayır ile yanıtlanamayan sorular Interrogativ (wann, warum, was, wer, wie, wieviel, wie viele, wo, woher, wohin) soru kelimelerinden biriyle başlar ve bundan sonra hemen fiil gelir:

Warum geht ihr gern ins Kino? Wo ist die Disco? Wo regnet es oft?
Zaman ve Yer – Zeit und Ort

Eğer cümle zaman ve yerle ilgili ifade içeriyor ise, daima önce zaman gelir:

Ich arbeite heute im Supermarkt. *** geht morgen in die Kneipe.

17. WOHIN (Nereye) – WOHER (Nereden) 1-Präpositionen

W O H I N ?

W O H E R ?

Wohin rennt der Hase?

Tavşan nereye koşuyor?

Woher kommt der Hase?
Tavşan nereden geliyor?

Dativ

aus
(ülke, şehir) -den, -dan – out of, from

außer
dışında, haricinde – except, besides

bei
yanında – at, near, at someone’s place

mit
birlikte, beraber – with, by

nach
(ülke, şehir) e, a – after, to, according to

seit
den, dan beri -since, for

von
(kişi, bina, kurum) den, dan – from, of, by

zu
(kişi, bina, kurum) e, a – to, toward

Akkusativ

durch
içinden, arasından – through, by

für
için – for, by

gegen
karşı – against, about

ohne
-sız, -siz – without

um
çevresinde, etrafında – around

Dativ ya da Akkusativ
Değişken olan Präpositionlar (Wechselpräpositionen)

an
bitişik – on (dikey-vertikal), by, at the edge of

auf
üstünde (bitişik) – on (yatay-horizontal)

hinter
arkasında – behind

in
içinde – in, into, to

neben
yanında – next to, beside

über
üzerinde – above, over, across

unter
altında – under

vor
önünde – in front of, before

zwischen
arasında – between

2. Yön veren Präpositionlar
nach: (şehirlere, bölgeler, ülkelere, kıtalara- eğer önünde artikel yok ise)

nach Frankfurt
Frankfurt’a – to Frankfurt

nach Kanada
Kanada’ya – to Canada

nach Vancouver
Vancouver’e – to Vancouver

nach Deutschland
Almanya’ya – to Germany

nach Hause
eve – (to go) home

in: (bir yere, binaya, feminin ve çoğul ülkeler):

in die Stadt
şehire – to town, downtown

in die Vorlesung
derse – to the lecture

in die Deutschstunde
Almanca dersine – to the German class

ins Kino
sinemaya – to the movies

in die Schule
okula – to school

in die USA
ABD’ye – to the United States

Idiomatik kullanım

auf die Bank/ zur Bank
bankaya – to the bank

aufs Postamt/ zum Postamt
postanaye – to the post office

zum Bahnhof
istasyona – to the railway station

auf eine Party/ zu einer Party
partiye – to a party

ans Fenster/ zum Fenster
pencereye – to the window

an die Tür/ zur Tür
kapıya – to the door

an den Strand/ zum Strand
sahile – to the beach

zu: (kişinin evi veya işi, yer veya başka şehir, bölge, ülkeler

zum Arzt
doktora – to the doctor

zu Hertie
Herti’ye – to Hertie’s

zur Bushaltestelle
otobüs durağına – to the bus stop

zum Beispiel
örneğin – for example

zu dritt/zu viert usw.
üçlü, dörtlü – in threes, in fours, etc.

zu Hause
evde – at home

zu Ende
son – over (at an end)

zu Fuß
yürüyerek – on foot

zum Geburtstag
yaş gününe – for one’s birthday

zu Weihnachten/Ostern
Noel’e – for/at Christmas/Easter

zu Ihnen/dir
size, sana (yer olarak)- (to go) to your place

zum Frühstück
kahvaltıya – for/at breakfast

zum Essen/Schreiben
yemeğe, yazmağa – for eating/writing

ab und zu
ara sıra – now and then

zum Wohl!
sağlığına – (Here’s) to your health!

auf: (resmi binalar, bürolar, parti-kutlama, düğün, vs.)

auf die Bank
bankaya – to the bank

auf die Post
postaneye – to the post office

auf eine Hochzeit
bir düğüne – to a wedding

aufs Land
kırsala, köye – to the country

auf eine Party
partiye – to a party

auf den Markt(platz)
pazar meydanına – to the town market

an: köşesine – (to the edge of)

Wir gehen ans Fenster
pencereye – to the window

an die Tafel
tahtaya – to the blackboard

an den Tisch
masanın üstüne – to the table

3. Verben mit Stammvokaländerung im Präsens –Şimdiki zaman çekiminde kökü değişen fiiller

i -> ei
e -> i

wissen (weiß)

essen (isst)
fressen (frisst)
geben (gibt)
nehmen (nimmt)
sprechen (spricht)
sterben (stirbt)
vergessen (vergisst)
werden (wird)

e -> ie

a -> ä / au ->äu

fern*sehen (***ht fern)
lesen (liest)
sehen (***ht)

anfangen (fängt an)
backen (bäckt)
ein*laden (lädt ein)
fahren (fährt)
fallen (fällt)
fangen (fängt)
halten (hält)
laden (lädt)
lassen (lässt)
laufen (läuft)
saufen (säuft)
schlafen (schläft)
tragen (trägt)
waschen (wäscht)

4. Verb-Präposition Kombinationen – Fiil Präpositon Birleşmeleri

Angst haben vor (+dat.)
birşeyden korkmak – to be afraid of

antworten auf (+acc.)
birşeye cevap vermek – to answer

arbeiten an (+dat.)
birşey üzerinde çalışmak – to work on

sich ärgern über (+acc.)
birşeye kızmak – to be annoyed with

bestehen aus (+dat.)
birşeyden meydana gelmek – to consist of

bitten um (+acc.)
birşey için rica etmek – to ask for

danken für (+acc.)
birşeye teşekkür etmek – to thank for

denken an (+acc.)
birşeyi düşünmek – to think of/about

einladen zu (+dat.)
birşeye davet etmek – to invite to

sich erinnern an (+acc.)
birşeyi hatırlamak – to remember

erzählen von (+dat.)
birşeyden anlatmak – to tell about

sich freuen auf (+acc.)
olacak birşeye sevinmek – to look forward to

sich freuen über (+acc.)
olmuş birşeye sevinmek -to be happy about; pleased with

gehören zu (+dat.)
birşeye ait olmak – to be among

glauben an (+acc.)
birşeye inanmak -to believe in

sich interes***ren für (+acc.)
birşeye ilgi duymak -to be interested in

sich kümmern um (+acc.)
birşeye dikkat etmek, alakadar olmak -to look after

lachen über (+acc.)
birşeye gülmek -to laugh at/about

sprechen von (+dat.)
birşey hakkında konuşmak -to talk about

teilnehmen an (+acc.)
birşeye katılmak -to participate in

sich verlieben in (+acc.)
birine aşık olmak -to fall in love with

warten auf (+acc.)
birşeyi, birini beklemek -to wait for

wissen von (dat.)
birşeyi bilmek -to know about

Das Perfekt(almanca Dersi İçin:))

DAS PERFEKT (-Dİ’Lİ GEÇMİŞ ZAMAN)

  • I. ÖN BİLGİLER

Bu dersimizde Das Perfekt konusunu inceleyeceğiz J. Perfekt de Präteritum gibi -di’li geçmiş zaman demektir.
Geçmişte yapılıp bitmiş olan eylemleri anlatır.
İkisinin arasında belirli farklar vardır; Präteritum genellikle yazı dilinde kullanılır, deyimlerde kullanılır, masallarda, roman veya hikayelerde çok kullanılır, Perfekt ise konuşma dilinde kulanılır, roman, hikaye gibi eserlerde kullanılmaz.
Bu iki zaman da -miş’li geçmiş zaman hariç olmak üzere yerine göre tüm geçmiş zamanları ifade edebilir.
Mesela “çalıştım” , “çalışırdım” , “çalışıyordum” gibi zamanları karşılayabilirler, fakat “çalışmış” , “çalışmışım” gibi -miş’li zamanlar için kullanılmazlar.
Daha önceki derslerimizde gördüğümüz gibi, Präteritum ve Präsens zamanlarında cümleler aşağıdaki gibi kuruluyordu:
ÖZNE + FİİL + DİĞER ÖĞELER
Fakat Perfekt (-di’li geçmiş zaman) için bu sıralama değişmektedir.Perfekt’te kulanılan kalıp aşağıdaki gibidir:
ÖZNE + YARDIMCI FİİL + DİĞER ÖĞELER + ESAS FİİL
Görüldüğü gibi burada daha önceki derslerimizde görmediğimiz yardımcı fiil kavramı ortaya çıkmaktadır.

  • II. YARDIMCI FİİL

Perfekt’in yapılmasında iki yardımcı fiil kullanılır, bunlar; HABEN ve SEIN filleridir.
Bu filler yardımcı fiil olarak kullanıldıklarında bir anlam ifade etmezler dolayısıyla Türkçe’ye çevrilemezler.
Perfekt yapılırken bu fiillerin şimdiki zamana göre (Präsens) çekimleri kullanılır.(Bu kural kafanızı karıştırmasın, ek bilgi mahiyetinde verdik, bilmeniz yeterli)
Şimdi bu fiillerin şimdiki zamana göre çekimlerini verelim.
ŞAHISLAR
HABEN
SEIN
ben / ich
habe
bin
sen / du
hast
bist
o / er/***/es
hat
ist
biz / wir
haben
sind
siz / ihr
habt
seid
onlar / ***
haben
sind
siz / ***
haben
sind

Yukarıdaki tabloda Perfekt’te kullanılan haben ve sein yardımcı fiilerinin şahıslara göre çekimleri verilmiştir.
Yardımcı fiil cümlenin öznesine göre belirlenecektir, örneğin öznesi birinci tekil şahıs yani “ich” olan bir cümlede yardımcı fiil olarak ya “bin” ya da “habe” kullanılacaktır.
Öznesi ikinci çoğul şahıs yani “ihr” olan bir cümlede ya “habt” ya da “seid” kullanılacaktır.
Perfekt ile kurulmuş bir cümlede bu yardımcı fiillerin özneye göre çekimlenmesi zorunludur, yukarıdaki tablo ezberlenmelidir, çünkü perfekt ile yapılan cümlelerde özne-yardımcı fiil uyumluluğu söz konusudur.
Esas fiil ise (partizip perfekt) şahıslara göre değişmez, tüm şahıslar için aynıdır (aşağıda göreceğiz).Dolayısıyla Perfekt zamanda kurulan cümlelerde özne-yardımcı fiil uyumluluğu vardır.
Madem ki Perfekt’te özneden sonra yardımcı fiil kullanacağız ve karşımızda “haben” ve “sein” olmak üzere iki tane yardımcı fiil var, bu durumda “haben” mi kullanacağız yoksa “sein” mi?
Haben veya sein yardımcı fiilerinden hangisini seçeceğiz? Neye göre seçeceğiz?
Bu sorulara cevabımız şudur: Perfekt’te hangi yardımcı fiili kullanılacağımızı esas fiile bakarak belirleriz.
Bazı fiillerle haben kullanılır, bazılarıyla sein kullanılır.Hangi yardımcı fiili kullanacağımıza, kuracağımız cümlenin esas fiiline bakarak karar veririz.
Genel olarak Perfekt’te en çok kullanılan yardımcı fiil “haben” dir. Özellikle düzensiz olan bazı fiillerle ise “sein” kullanılır.
Hangi fiillerle sein, hangi fiillerle haben kullanacağımızı aşağıda yer alan fiil listesinde görebilirsiniz.
Daha önce de söylediğimiz gibi, Almanca grameri yoğun ezber gerektiren bir yapıya sahiptir, dolayısıyla hangi fiillerle haben, hangi fiillerle sein kullanıldığını da ezberlemeniz gerekmekte.
Burada küçük bir gruplama yapmak gerekirse; hal veya hareket değişimi (örneğin yukarıdan aşağı inmek, çıkmak, sağdan sola gitmek, ya da düz zeminde herhangi bir yöne ilerlemek gibi) anlam veren fiillerle “sein” kulanılır

  • III. ESAS FİİL (PARTİZİP PERFEKT)

Partizip Perfekt, Perfekt zamanda cümle kurarken kullanılan fiilin özel bir halidir.
Aynı zamanda ileride göreceğimiz Plusquamperfekt zamanını oluştururken de fiillerin Partizp Perfekt halini kullanacağız.
Partizip Perfekt, bir fiilin şahısa göre çekimlenmiş hali değildir, fiile bazı ekler getirilerek elde edilen bir halidir ve Perfekt (-di’li geçmiş zaman)’ da cümle kurabilmek için fiillerin Partizip Perfekt hallerini ezberlemek lazımdır.
Daha önceki derslerimizde gördüğümüz gibi Präsens yani şimdiki zamanda veya Präteritum’da bir cümle kurmak için fiilin köküne şahıslara göre değişen bazı ekler getiriyorduk, fakat Perfekt zamanda bu böyle değildir, Perfekt zamanda kurulan cümlelerde fiilin Partizip Perfekt hali kullanılır, mastar hali kullanılmaz ya da fiilin köküne şahıslara göre değişen ekler getirilmez.
Partizip Perfekt, cümlede en sonda bulunur ve şahıslara göre değişmez.Perfekt zamanda cümle kurarken şahıslara göre değişen şey yardımcı fiildir, esas fiil (buradaki adıyla Partizip Perfekt) şahıslara göre değişmez, tüm şahıslar için tek hali vardır.Yani cümlenin öznesi esas fiili etkilememektedir.
Gerçekte Partizip Perfekt fiile bazı ekler eklenerek meydana getirilir, fakat özellikle düzensiz fiillerde bu eklerin neye göre ekleneceği belli olmadığından dolayı, yani belirli bir kuralın olmamasından dolayı fiillerin Partizip Perfekt hallerini tek tek bilmek gerekir.
Fakat düzenli fiiller için basit bir kural verilebilir, bu kuralı uygulayarak düzenli fiillerin Partizip Perfekt hallerini oluşturmak mümkündür.
Düzenli fiillerin Partizip Perfekt’i şu kurala dayanılarak elde edilir:
ge takısı + Fiilin Kökü + t takısı
Örnekler:
“lieben” fiilinin kökü “lieb” dir.Bu fiilin Partizip Perfekt halini elde etmek için, kökün önüne ge ekleriz, kökün sonuna t ekleriz.
Yani : ge lieb t ——> geliebt (Not: bir fiilin kökünü bulmak için o fiilin mastar eki kaldırılır, burada mastar eki -en dir, dolayısıyla geriye lieb kelimesi kalmıştır.)
hören fiilinin kökü hör dür. Bu fiilin Partizip Perfekt halini elde etmek için fiil kökünün önüne ge ekleriz, kökün sonuna ise t ekleriz.
Yani : ge hör t ——-> gehört
Dolayısıyla, lieben fiilinin Partizip Perfekt’i geliebt dir. hören fiilinin Partizip perfekt’i gehört dür.
Bu şekilde sizler de düzenli fiillerin Partizip Perfekt hallerini oluşturabilirsiniz.
Daha önce de dediğimiz gibi, Almanca gramerinde bolca istisnalara rastlayabilirsiniz.Burada da geçerli olan birkaç istisna var.
1. Bazı düzenli fiiller önlerine ge takısı almazlar.
2. Kökleri d, t, m, n harfleriyle biten fiillere t takısı eklerken, t takısıyla fiil kökü arasına bir e harfi girer.
Dolayısıyla bu gruba giren fiillerin de ezberlenmesi gerekir.
Düzensiz fiillere gelince; düzensiz fiiller için maalesef böyle bir kural verilemez.Dolayısıyla her düzensiz fiilin, en azından en çok kullanılanların Partizip Perfekt’inin ne olduğu tek tek ezberlenmelidir.
Düzensiz fiilerin Partizip Perfekt’leri hakkında bilgi aşağıda verilecektir.
Konuyu toparlamak adına birkaç küçük örnekle devam edelim ve Perfekt zamanda kurulmuş cümleler yazalım.
Perfekt yani di’li geçmiş zamanda kurulmuş basit cümleler:
ich habe gehört : Duydum
ich : Özne (1. tekil şahıs)
habe : Yardımcı fiil (haben fiilinin 1. tekil şahsa göre çekimi)
gehört : Esas fiil (hören fiilinin Partizip Perfekt hali)
Burada “haben” yardımcı fiilini kullandık, çünkü “hören” fiiliyle “haben” kullanılır.(Ezber)
*** haben gehört : Duydular
*** : Özne (3. çoğul şahıs)
haben : Yardımcı fiil (haben fiilinin 3. çoğul şahısa göre çekimi)
gehört : Esas fiil (hören fiilinin Partizip Perfekti)
er hat gehört : Duydu
er : Özne (3. tekil şahıs)
hat : Yardımcı fiil (haben fiilinin 3. tekil şahısa göre çekimi)
gehört : Esas fiil (hören fiilinin Partizip Perfekti)
ich bin erkrankt : Hasta oldum (hastalandım)
ich : Özne (1. tekil şahıs)
bin : Yardımcı fiil (sein fiilinin 1. tekil şahısa göre çekimi)
erkrankt : Esas fiil (erkranken fiilinin Partizip Perfekti)
Burada “sein” yardımcı fiilini kullandık, çünkü “erkranken” fiiliyle “sein” kullanılır.(Ezber)
*** ist erkrankt : Hasta oldu (hastalandı)
*** : Özne (3. tekil şahıs)
ist : Yardımcı fiil (sein fiilinin 3. tekil şahısa göre çekimi)
erkrankt : Esas fiil (erkranken fiilinin Partizip Perfekti)
Yukarıdaki basit örneklerde de görüldüğü gibi, Partizip Perfekt (esas fiil) şahısa göre değişmemekte, tüm şahıslar için aynı kalmaktadır.Şahısa göre değişen şey yardımcı fiildir.Partizip Perfekt (esas fiil) cümlenin sonunda bulunur.
Yardımcı fiil ise özneden sonra gelir, örneğin soru cümlesi yapmak için yardımcı fiille öznenin yerini değişmek yeterlidir.
er hat gehört : Duydu.
hat er gehört? : Duydu mu?
du hast gehört : Duydun.
hast du gehört? : Duydun mu?
Şeklinde örnekler verilebilir.
Şimdi Perfekt konusunun ana unsurlarını öğrenmiş bulunuyoruz, bunlar; cümle sıralaması, yardımcı fiil ve partizip perfekt.Şimdi birkaç örnek cümle yazalım.Düzenli fiilerle düzensiz fiiller arasında cümlenin kurgusu bakımından fark yoktur, tek fark Partizip Perfektlerinin oluşturulmasındadır.Yukarıda düzenli fiiller için kural vermiştik, bu kural düzensiz fiiller için geçerli değildir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir