Dna Yapısında Neler Bulunur

Sponsorlu Bağlantılar
adenin adet asit bakan baz bir biri bkz buna daki genin gruba guan guanin nerede nukleus ribo taksim tane uzun Dna Yapısında Neler Bulunur Dna Nın Yapısında Bulunanlar dna nın yapısında neler bulunur dna yapısında nele..

Dna’nın Yapısında Neler Bulunur?

dna’nın yapısında neler bulunur

Dna Nedir, Nerede Bulunur?

DNA nedir, nerede bulunur?:
DNA “Deoksi Ribo Nükleik Asit” isimli bir tür molekül grubunun kısaltılmış isimidir.DNA’nın çift zincirli ip merdivene benzediğinden bahsetmiştik(Bkz.Önsoz,Sekil-1).Çift zincirli yapıdaki DNA zinciri oldukça uzun bir zincirdir.Bu zincir hücre içindeki özel enzimler ve proteinler aracılığı ile paketlenir.
Nasılki uzun bir ipi makaraya düzenli bir şekilde sarıyorsanız, hücrede buna benzer bir mekanizma ile DNA yı paketleyerek çekirdeğinin (Nukleus) içine yerleştirir.DNA her hücrede bulunur.Örneğin şu an ekrana bakan gözlerinizdeki her hücrenin içinde DNA zinciri paketlenmiş bir vaziyette yerleşik olarak bulunur.Veyahut klavyeyi kullanan ellerinizdeki herbir hücrenin içerisinde ayrı ayrı DNA molekülü bulunur.Böbreklerinizin hücrelerinde, karaciğerinizin hücrelerinde, kemik hücrelerinizde kısacası vücudunuzdaki her hücrede DNA molekülü mevcuttur.
DNA uzun bir zincir olmasına karşılık üzerindeki baz sıraları bir düzen içerisinde taksim edilmiştir. Taksim edilen bu baz gruplarına ise” Gen “denir.Mesela bir canlının DNA zincirinde 15.000.000 adet baz(Nukleotid) dizisi olsun ve bu baz dizileri 1000 ‘ er adet olmak üzere 15 gruba ayrılmış olsun.İşte bu 15 tane grubun her biri birer “gen” dir.İnsan hücresinde ise yaklaşık olarak 3 milyar adet gen bulunur.Tabii her genin içinde binlerce nükleotid dizisi vardır.
Bir canlının bütün karakterleri ise DNA daki genlerde saklıdır.Bu genlerin nasıl olupta bir canlıyı meydana getirdiğine ilerleyen bölümlerde deyineceğiz.

Yukarıdaki DNA zincirine bakacak olursanız a,t,g ve c olmak üzere 4 farklı bazın birbirleriyle karşı karşıya gelerek bağlandığını görürsünüz.Bu bağlanmalar belirli bir düzene göre yapılır. “a=adenin”,”t=timin”,”g=guanin” ve “c=sitozin” bazları arasında adenin bazı yanlızca timin ile guanin bazı ise yanlızca sitozin(c) ile bağ yapar.Bunun nedeni ise oldukça ilginçtir.
Adenin ve Guanin bazları yapısal olarak büyük boylu moleküllerdir.Timin ve Sitozin ise küçük boylu moleküllerdir.Adenin ve timin bazlarını bir futbol topu, guanin ve sitozin bazlarını ise tenis topu olarak düşünebilirsiniz.
Eger adenin bazının karşısına timin değilde guanin gelseydi heliks yapısının düzgün ilerlemesi mümkün olmayacaktı.Fakat DNA da küçük bazlara karşı büyük bazların gelmesiyle aradaki mesafenin her noktada sabit olması sağlanmıştır. DNA nın yapısı bazların bu şekilde ardı ardına sıralanmasıyla uzayıp gider.Aşağıdaki şekilde ise bazların sıralanışı biraz daha anlaşılır bir şekilde görülmektedir.
Eminizki bazların DNA üzerinde bu şekilde sıralanmasının, canlılığın “şifresi” ile ne ilgisi olduğunu merak ediyorsunuzdur.Az öncede belirttiğimiz gibi bu şifrelerin bir canlı organizmayi nasıl meydana getirdiğini şimdi açıklayacağız.
DNA daki şifrelerden canlı bir organizmanın meydana gelmesi, aslında hücre içinde oldukça karmaşık bir dizi işlem neticesinde meyadana gelir.Fakat yazımızda bu işlemleri en kaba haliyle ele aldık.
DNA daki şifrelerin deşifre olup organizmayı meydana getirmesi aşama aşama meydana gelmektedir.Bu aşamalar ise sırasıyla ;
1-) DNA dan RNA sentezi (Transkripsiyon)
2-) RNA dan protein sentezi (Translasyon)
3-) Proteini üretilen hücrenin farklılaşması (Morfogenez)
Şimdi bu aşamaları teker teker ele alarak yanlızca bir DNA molekülünden devasal bir canlının nasıl mükemmel bir şekilde meydana geldiğini öğrenelim.

Dna’nın Görevleri

DNA’nın Görevleri

  • Hücrede hayatsal olayları kontrol eder.
  • Kalıtsal bilgiyi yeni nesillere aktarır.
  • Genlerin yapısını oluşturur.
  • Yaşamın ( Enzim , Protein sentez bilgisi ) sırrını taşır.


DNA İle İlgili Bağlantılar

  • A = T ve G= C
  • Purin = Primidin
  • Toplam nucleotid = A+T+G+C
  • 2�li hidrojen bağı = A=T
  • 3�lü hidrojen bağı = G=C
  • Toplam nucleotid . ½ = Purin veya primidin
  • Nucleotid sayısı = Pentoz (deoksiriboz) = (Fosforik asit) n+4
  • Toplam H bağı sayısı = 2�li H bağı x 2 + 3�lü hidrojen bağı x 3
  • Toplam H bağı sayısı = Toplam nucleotid + Guanin



Dna’nın Kendini Eşlemesi-mutasyon Modifikasyon

DNA nın Kendini Eşlemesi

Hücre bölüneceği zaman DNA kendini eşler 2 katına çıkar.Hücre bölününce oluşan hücrelere DNA aktarılmış olur.Çekirdekte bulunan DNA nın 2 ipliği fermuar gibi açılarak birbirinden ayrılır.Sitoplazmada bulunan nükleotitler çekirdeğe girer.İplikteki organik bazların karşısına uygun olan gelerek 2 tane ayrı çift sarmallı iplik oluşmuş olur.

Bir insanın saç hücresindeki DNA dizilişi nasılsa diğer bütün hücrelerindeki DNA lar aynı şekilde dizilmişlerdir.zaten parmak izi de DNA daki nükleotit dizilişine göredir.Bütün insanların nükleotit dizilişi farklıdır.

Mutasyon

DNA dizilimdeki ve kromozom sayılarındaki değişikliklere mutasyon denir.üreme hücrelerindeki mutasyonlar dölden döle aktarılır.Vücut hücrelerindeki aktarılmaz.

Radyasyon,x ışınları,bazı ilaçlar mutasyona sebep olurlar. Mutasyon sonucu oluşan hastalıklar ;hemofili,orak hücreli anemi,down sendromu,albinoluk,kanser vb. mutasyonun olumlu yönleride vardır.mesela bitkilerde tohum sayısının artması,büyüklüğünün artması,ürün verimliliğinin artması gibi.

Modifikasyon

Çevre şartlarının etkisiyle canlılarda ortaya çıkan ve kalıtsal olmayan değişikliklere modifikasyon denir.

Dna’nın Çoğaltılması

DNA’nın Çoğaltılması

Şekil 101: DNA’nın kolları birbirlerinden ayrılırken tekrar dolanmalarını engellemek için heliks stabilizasyon enzimleri (HSE) her iki kolu sabit tutarlar. Ortada, bir DNA’nın kollarının birbirinden ayrılmasını gösteren resim.
Şekil 102: DNA ikiye ayrıldıktan sonra, polimeraz enzimleri her iki kolun eksik olan yarılarını, ortamda hazır bulunan malzemelerle tamamlarlar.

Bilindiği gibi hücreler bölünerek çoğalırlar. Peki bu bölünme işlemi sonucunda DNA’ya ne olur? Hücrede tek bir DNA zinciri vardır. Halbuki yeni oluşan hücrenin de bir DNA’ya ihtiyacı olacaktır. Bu açığı gidermek için her aşaması ayrı bir mucize olan bir seri işlem gerçekleşir. Bunun sonucunda, hücrenin bölünmesinden kısa bir süre önce DNA’nın bir kopyası oluşturulur ve bu yeni hücreye aktarılır.
DNA, kendini çoğaltmak için önce karşılıklı iki parçaya ayrılır. Bu olay oldukça ilginç bir şekilde gerçekleşir. Yapısı sarmal bir merdivene benzeyen DNA molekülü ortasından, DNA helikaz adlı bir enzim tarafından, fermuar gibi ikiye ayrılır. DNA’nın kolları birbirlerinden ayrılırken tekrar dolanmalarını engellemek için heliks stabilizasyon enzimleri her iki kolu sabit tutarlar. (şekil 101)
Artık DNA iki yarım parçaya bölünmüştür. Her iki parçanın da eksik olan yarıları (eşlenikleri) ortamda hazır bulunan malzemelerle tamamlanır. Eksikleri tamamlama işi ise DNA polimeraz tarafından yerine getirilir. Böylece iki yeni DNA molekülü üretilmiş olur. (şekil 102)
Eşleşme sırasında ortaya çıkan yeni DNA molekülleri denetleyici enzimler tarafından defalarca kontrol edilir. Yapılmış bir hata varsa -ki bu hatalar son derece hayati olabilir- derhal tespit edilir ve düzeltilir. Hatalı şifre kopartılıp yerine doğrusu getirilir ve monte edilir. Bütün bu işlemler öyle baş döndürücü bir hızla yapılır ki, dakikada 3.000 basamak nükleotid üretilirken bir yandan da tüm bu basamaklar görevli enzimler tarafından defalarca kontrol edilir ve gereken düzeltmeler yapılır. (şekil 103 )

Şekil 103: DNA’nın çoğaltılması sırasındaki işlemler büyük bir hızla yapılır, bir yandan dakikada 3000 basamak nükleotid üretilirken bir yandan da tüm basamaklar görevli enzimler tarafından kontrol edilir.

Üretilen yeni DNA molekülünde, dış etkiler sonucunda normale göre daha fazla hata yapılabilir. Bu sefer hücredeki ribozomlar, DNA’dan gelen emir doğrultusunda DNA onarım enzimleri üretmeye başlarlar. Böylece hem DNA korunmuş olur ve hem de soyun devamı güvence altına alınır. (şekil 104)
İşte bütün gün, siz hiç farkında değilken, yaşamınızın problemsiz olarak devam etmesi için vücudunuzda hayranlık uyandıran bir titizlik ve sorumluluk anlayışı içinde sayısız işlemler ve denetimler yapılır, tedbirler alınır. Herkes görevini eksiksiz olarak ve başarıyla yerine getirir. İşte Yüce Allah en büyüğünden en küçüğüne sayısız atomu ve molekülü hayatımızı güzel ve sağlıklı bir biçimde sürdürmemiz için hizmetimize vermiştir.

Şekil 104: Hücredeki ribozomlar tıpkı bir robot gibi DNA’dan gelen emirler doğrultusunda DNA onarım enzimlerini üretmeye başlarlar.

Bu konunun en hayranlık uyandıran yönlerinden biriyse, DNA’nın hem üretimini sağlayan hem de yapısını denetleyen bu enzimlerin, DNA’da kayıtlı olan bilgilere göre ve DNA’nın emir ve kontrolünde üretilmiş proteinler olmasıdır. Ortada iç içe geçmiş öyle muhteşem bir sistem vardır ki, böyle bir sistemin kademe kademe oluşan tesadüflerle bu hale gelmesi hiçbir şekilde mümkün değildir. Çünkü enzimin olması için DNA’nın olması, DNA’nın olması için de enzimin olması, her ikisinin olması içinse hücrenin, zarından diğer bütün kompleks organellerine kadar eksiksiz olarak var olması gerekir.
Canlıların sözde birbirini izleyen “yararlı tesadüfler” sonucunda “aşama aşama” geliştiklerini öne süren evrim teorisi, daha birçok konuda olduğu gibi, yukarıda söz ettiğimiz DNA mı yoksa enzimler mi önce var oldular sorusu karşısında cevapsızdır. DNA ve enzimin aynı anda var olmaları gerekmektedir, ki bu evrim teorisinin öne sürdüğü hayali mekanizmalarla gerçekleşmesi imkansız bir durumdur.

Etiketler:dna nın yapısında neler bulunur dna yapısında neler bulunur dna nın yapısında bulunanlar dna nın yapısında neler vardır adeninin yapısında neler bulunur dna yapısında bulunanlar dna nerede bulunur dna bulunanlar dna nin yapisinda neler bulunur dna nerede bulunur vikipedi Dna yapısında neler var dna nın yapısında atp dna molekülünün yapısında neler vardır dna da neler bulunur Dna molekülunun yapısında bulunanlar atp nin yapısında bulunanlar dna molekülünün yapısında bulunanlar dna nın yapısında neler bulunmaz dna yapısında neler bulunmaz amoniasitlerin yapısında bulunanlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir