Gebelikte C Grubu İlaç Kullanımı

anadolu bilgi bir bu daha fazla epilepsi gazlar gebelik gibi hamilelik hava nuri olsa olsun radyoaktif Gebelikte C Grubu İlaç Kullanımı A Grubu Antibiyotikler hamilelikte c grubu ilaçlar gebelikte c grubu ilaç..

Hamilelikte İlaç Kullanımı(zorunlu Durumlar)

Birçok anne adayı istemeden de olsa çeşitli çevresel faktörlere maruz kalmakta. Bu çevresel faktörlerin bazılarından korunulabileceği gibi bazılarından da korunmak mümkün olmamaktadır.Anadolu Sağlık Merkezi’nden Kadın Hastalıkları Uzmanı Op.Dr. Nuri Ceydeli, hamilelik döneminde ilaç kullanımı konusunda bilgi verdi.

Günümüzde değişen çevre şartları ile gebelik takibi de biraz olsun karmaşık hale gelmektedir. Birçok anne adayı istemeden de olsa çeşitli çevresel faktörlere maruz kalmaktadır. Bu çevresel faktörlerin bazılarından korunulabileceği gibi bazılarından da korunmak mümkün olmamaktadır. Örneğin hava kirliliği, arabaların egsozlarının oluşturduğu gazlar, çeşitli atıklar sonucu oluşan radyoaktif maddeler, telefon vericilerinin etrafa yaydığı elektromanyetik dalgalar gibi. Bir de bunlar dışında anne adayları, gebelik boyunca karşılaşılan çeşitli hastalıklar sebebiyle ilaç kullanmak zorunda kalmaktadır. Her ne kadar bu ilaçlar hastalara doktorları tarafından önerilse de bebeğe zararlı olabileceği varsayımıyla hastalar tarafından kullanılmamaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; kullanılacak ilacın kar-zarar oranının iyi belirlenmesidir. Eğer anne adayı bir ilaç kullanacaksa o ilacın sağladığı yarar, vereceği zarardan daha fazla olmalıdır. Aksi takdirde o ilacın kullanımının gerekliliği tekrar sorgulanmalıdır. Bunlar dışında anne adaylarının daha önceden var olan hastalıkları sebebiyle kullandığı ve gebelik boyuncada kullanmak zorunda olduğu ilaçlar vardır. Örneğin kronik hipertansiyonu olan bir hastanın kullandığı antihipertansif, diyabetik hastanın kullandığı insülin, tiroid hastasının kullandığı tiroid ilaçları, epilepsi hastasının kullandığı antiepileptik ilaçlar gibi. Yazının başında bahsedildiği gibi gebelik süresince kullanılacak tüm ilaçlar uluslararası bilimsel kuruluşlar tarafından sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma tüm dünyada kabul görmektedir. Bir gebeye veya süt veren anneye bir ilaç yazılacaksa, bu ilacın hangi grup olduğu bilinmelidir. Bu sınıflama kabaca şöyledir;

A grubu: İnsanlarda yapılan kontrollü çalışmalarda fetus üzerine herhangi bir risk saptanmamıştır.

B grubu: Hayvan çalışmalarında risk yok ama gebe kadınlarda yapılmış kontrollu çalışma yok.

C grubu: Hayvan çalışmalarında fetus üzerine risk var ama gebe kadınlarda yapılmış kontrollu çalışma yok. Bu ilaçlar ancak beklenen fayda fetusa verilebilecek zarardan fazla ise kullanılmalıdır.

D grubu: İnsanda fetal risk olduğuna dair veriler var. Kesin kontraindikedir.

X grubu: Hayvanlarda veya insanda yapılan çalışmalarda fetal anomaliler gösterilmiştir.

Konunun uzmanlarının bile tüm ilaçların hangi sınıf olduğunu bilmesi mümkün değildir. Bu konuda düzenleme yapan ve belirli aralıklarla güncellenen bilisel verileri içeren kitaplar bulunmaktadır. Günlük pratikte özellikle sık kullanılmayan ilaçlar hakkında bu kitaplara başvurulabilir. Bu konu gerçekten emek ve zaman harcanması gereken bir konudur. Dünya üzerinde kullanılan tüm ilaçların fetus ve yenidoğan üzerine olan veya olabilecek tüm risklerini değerlendiren referans rehberinin oluşması uzun bir süreç almıştır. Günümüzde ilaçların sürekli geliştiği ve etken maddelerinin güncellendiği düşünülürse bu işin ne kadar zor olduğu biraz daha iyi anlaşılır.
Bir ilaç geniş kullanımı olan grupta nadiren sorun oluşturmuşsa bile gebelik döneminde bir gerekçe olmaksızın ilaç kullanımından kaçınmak gerekir. Ayrıca bireysel duyarlılıklar göz ardı edilmemelidir. İlaçların teratojenik etkileri fetus üzerinde anatomik malformasyonlar yapabilir. Bu etki doz ve kullanım süresiylede ilgilidir. Fetus gebeliğin ilk 3 ayında dış etkenlere karşı daha açıktır. İlaçların fetus üzerinde nasıl etki gösterdiği çok net olarak ortaya konamamıştır. Anneye ait reseptörleri etkileyerek indirekt olarak veya embriyonik gelişimi direkt olarak etkileyip anomalilere sebep olabilir. Plasentanın metabolizmasında değişiklikler fetus gelişimi üzerine etkili olmaktadır. Gebe kadınlar tarafından alınan ilaçların çoğu plasentayı geçmekte, fetusun kan dolaşımına karışmaktadır. Fetus, ilacı anne gibi metabolize edemediğinden gelişimi etkilenmekte ve bir takım zararlar oluşmaktadır. İlaç kullanımı konusunad doktor karar yönünden yalnız bırakılmamalıi doğurganlık yaşındaki her kadın ilaç kullanımında dikkatli olmak adına üstüne düşen sorumluluğu almalıdır.

Eğer bir ilaç kullanımı gerekirse yukarıda tanımlanan sınıflamaya göre A ve B grubundan olması tercih edilmelidir. Mecbur kalınırsa C grubu da kullanılabilir.

Günlük hayatta çok sık kullanılan birkaç ilaca örnek vermek gerekirse;

Ağrı kesici veya ateş düşürücü olarak kullanılan parasetamol:B gurubudur. Ama uzun süre yüksek doz kullanılırsa annede kansızlık, bebekte böbrek hastalığına sebep olabilir.
Yine daha güçlü ağrı kesici olarak kullanılan NSAİD’lerin naproksen dışında çoğu: C grubudur.

Hepatit B aşısı, grip aşısı:C grubudur. Yapılacaksa bile 1.trimestriden sonra yapılmalıdır.

Genital herpes için kullanılan asiklovir:B grubudur. Gebe kadınlarda sistemik kullanımın güvenilirliği kanıtlanmamıştır.
Sık kullanılan antibiyotiklerden penisilin gurbu amoksisilin:B grubudur.penisilin grubu ampisilin:B grubudur. sefalosporinler:B grubudur. eritromisin:B grubudur. tetrasiklin ve doksisiklin:D grubudur.

Akıntı ve üst solunum yolu infeksiyonlarında seçilen makrolid grubu azitromisin:B grubudur.

Yapay tatlandırıcı olarak kullanılan aspartam:B grubudur. siklamat:C grubudur.

Preeklampsi veya çeşitli hastalıklarda kullanılan aspirin:C grubudur. Ama düşük doz kullanımda (40-150 mg./gün) teratojenik etkiye rastlanmamıştır.

Prolaktin yüksekliği tedavisinde kullanılan bromokriptin:C grubudur.

Gebelikte ortalama miktarda tüketilen kafein:B grubudur.
Tifo tedavsinde kullanılan kloramfenikol:C grubudur.
Mide şikayetlerinde kullanılan simetidin, famotidin:B grubudur.

Proton pompası inhibitörleri:C grubudur.
İdrar yolları infeksiyonlarında kullanılan ciprofloksasin:C grubudur.

Ovulasyon indüksiyonunda kullanılan klomifen:X grubudur.
Kortizon kullanımı:C grubudur.

Kan sulandırıcı oral antikoagülanlar:D grubudur.
Düşük moleküler ağırlıklı heparinler:B grubudur.
Sakinleştirici diazepam:D grubudur.
Kolestrol düşürücü ilaçlardan fluvastatin, lovastatin:X grubudur.
Gebeliğin oluşmasından 1-3 ay önce başlana ve ilk 3 ay devam edilen folik asit:A grubudur.
Aminoglikozit grubundan gentamisin:C grubudur.
Oral antidiyabetik glipizid:C grubudur.
Oral antihiperglisemik metformin:B grubudur.
Hepatit B ve tetanoz immunglobulin:C grubudur.
İnsulin:B grubudur. Büyük moleküllü olduğundan plasentadan geçmediği kabul edilmektedir.
Hipotroidi tedavisinde kullanılan levotroksin:A grubudur.
Antiinfektif, amebisit metronidazol:B grubudur.
Gebeliğn erken dönem bulantılarında kullanılan ondansetron:B grubudur.

Bu şekilde listeyi uzatmak mümkün. Burada vermek istediğimiz mesaj; gebelikte de kullanmaya uygun ilaçlar vardır. Önemli olan bunların risklerini ve faydalarını çok iyi bilmek ve gerektiği şekilde kullanmaktır. Sağlıklı gebelikler için sağlıklı annneler gerekmektedir.

Gebelikte Ağrı Kesici Kullanımı

Gebelikte, baş ağrısı, diş ağrısı, migren ağrısı, gribal enfeksiyon, yüksek ateş gibi durumlarda analjezik ihtiyacı doğabilmektedir. Bu nedenle gebelikte analjezik kullanımı da önem arz etmektedir. Bilindiği üzere, ilaçların genel sistemik yan etkileri haricinde insan fetüsüne de çeşitli derecelerde zararlı etkileri olabilmektedir. İnsanlarda teratogenite yani fetüse zarar verici , sakatlık yapıcı etkileri değerlendirmek için, etik nedenlerle yeterli sayıda çalışma yapılamaması nedeniyle, elimizde çok az bilgi mevcuttur. Hekimin, ilaçları, teratojenite açısından değerlendirebilmesi amacıyla her ilaç, risk derecelerine göre kategorize edilmiştir. (1) Bu bağlamda ilaçlar, kategori A, B, C, D, X olmak üzere 5 gruba ayrılmışlardır. Amaç bir ilacın gebelikte kullanılırken hızlı bir şekilde sınıflandırılabilmesidir. İlaç, kendi üreticisi tarafından literatürde tanımlanmışsa, mevcut riskinin yanına “M” ibaresi eklenmektedir (CM gibi).

A grubu ilaçlardan bahsedilirken, gebeliğin ilk 3 ayında kullanılmaları halinde insan fetüsü üzerinde bir risk oluşturmadıkları, daha sonrasında ise riskin uzak bir ihtimal olduğu anlaşılmalıdır. B grubu ilaçlarda ise, insan fetüsü üzerinde yapılmış bir çalışma olmayıp, hayvansal çalışmalarda fetal risk saptanmamıştır. Bu grupta, 3. aydan sonra risk söz konusu değildir, ilk 3 aydaki etkiler ise kanıtlanmamıştır yani belirsizdir. C grubu ilaçlarda kar / zarar dengesi işletilmelidir. Yani ilacın hasta açısından beklenen faydaları, fetüse verebileceği zararı aşan durumlarda kullanılması gereken ilaçlardır. Bunlarda, hayvan çalışmalarında fetüse zararlı etkiler bulunmuştur, ancak insanlar üzerinde yapılmış çalışma yoktur. Sonuç olarak, risk gruplarından bahsederken kısaca D grubu ve X grubu ilaçlardan da bahsetmeliyiz; D grubu ilaçlar için, insanda fetüse zararlı etkilerine dair verilerimiz vardır, gebelerde kullanımlarındaki riskler, yararlarına göre daha ağır basmakta olup gebe kadında ya da gebelik riski olan kadında kesinlikle kullanılmamalıdır. X grubu ilaçlar ise, ilacın riski kesinlikle faydasından fazla olan, insan fetüsünde zararları kesinlikle tespit edilmiş ilaçlardır, bu nedenle gebelerde kesinlikle kullanılmazlar.

NONSTEROİD ANTİENFLAMATUAR AJANLAR: Bu makalede, ağrı problemleri veya anti-enflamatuar etkiler (romatizma, inflamatuar hastalıklar gibi) amacıyla toplumda sık kullanılan ilaçlardır. Bu analjezik ilaçların gebelerdeki etkileri değerlendirilmeli ve iyi bilinmelidir. Her analjezik ilaç grubu, birçok üyeden oluştuğu için yazımızda bu grupların en sık kullanılan ilaçları değerlendirilmiştir. Toplumda en sık kullanılan ağrı kesicilerden olan Naproksen sodyum (Aprol®, Apranax®, Aprowell® , Naprosyn® gibi isimlerle satılmaktadır) gebelikte BM risk grubundan bir ilaçtır. Bu ilaçların(NSAİD) gebelikte, doğumun süresini uzatmaları dışında, hayvan çalışmalarında (insana verilen dozun 6 katı dozlarda bile) istenmeyen etkiler görülmemiştir. Fareler üzerinde yapılan bir çalışmada yarık damak yaptığı belirlenmiştir. NSAİD’lerin anne karnında embriyolojik olarak açık kalması gereken bir damarın (duktus arteriyozus) erken kapanmasına yol açabildiği bilinmektedir. Öyle ki bu grup ilaçların bazıları (İndometazin-Endol ®) erken doğumu önlemek amacıyla verilebilmektedir, fetüslerde bu ilacın yan etkisi olarak 34-35. haftadan önce kapanma beklenmemektedir, yani fetüste, bu haftadan önce kapanmaya karşı bir direnç söz konusudur.

Genel olarak NSAİD’ler, gebeliğin son 3 ayında kesinlikle kullanılmamalıdırlar, bu dönemde kullanılırlarsa risk faktörü B’den D’ye ilerlemektedir. Ayrıca, gebe kalmayı düşünen bayanlarda (hayvanlarda döllenmiş yumurtanın rahime yerleşmesini önleyici etkileri gözlendiğinden) da NSAİD grubu ilaçların kullanılması önerilmemektedir. Emziren annelerde süte geçiş, %0.26 olup kullanımı uygun bulunmuştur. Günümüzde kadınlar arasında, ağrı kesici, ateş düşürücü ve romatizma ilacı olarak kullanılan bu grup ilaçlardan bir diğeri olan flurbiprofen (Maxalgine®,Majezic®, Ansaid® ) de NSAİD grubudur (risk grubu BM). Yine aynı şekilde bunda da hayvan çalışmalarında doğumun gecikmesi, gelişme geriliği gözlemlenmiştir. Bu ilaç ta tıpkı naproksen sodyum gibi gebeliğin son 3 ayında kullanılmamalıdır. Meme beslenmesi sırasında kullanımı ise güvenli bulunmuştur.

ASETAMİNOFEN (Parasetamol): Gebelikte hemen her hekimin rahatlıkla reçeteleyebildiği bir ilaç olan Parasetamol (Parol ®, Calpol®, Vermidon® vs) ise, bilinenin aksine A grubu değil, B grubu bir ilaçtır. Gebeliğin her döneminde ağrı kesici ve ateş düşürücü amacıyla rutin olarak kullanılagelen bir ilaçtır. Plasentayı geçer. Anne tarafından sürekli ve yüksek dozlarda kullanımı halinde, annede ağır hemolitik anemi ve fetüste ölümcül karaciğer ve böbrek hastalığına yol açabilmektedir. N-Asetil sistein, ilaç için antidot niteliğinde olup toksik dozlarda parasetamol alımını takiben erken dönemde verilirse, fetal ve maternal karaciğer hasarı, spontan düşükler ile intrauterin fetal ölümünden koruyabilmektedir.Bu ilaç, yukarıda bahsettiğimiz NSAİD grubundan farklı olarak, kan pulcuk hücrelerinin fonksiyonunu etkilemez, kanama zamanı üzerinde etkisi olmaz. Bu olay, özellikle doğuma yakın zamanda verildiği zaman, doğumdaki en önemli komplikasyon ve maternal ölüm sebebi olan “doğum sonu kanamalara” yol açmaması nedeniyle önemlidir. Annenin emzirme döneminde kullanımı parasetamol için genel olarak emniyetli bulunmuştur.

NARKOTİK ANALJEZİKLER: Bu amaçla gebelerde en sık kullandığımız ilaç Meperidine (Dolantin®, Aldolan®) olup B grubu bir ilaçtır. En sık doğum sırasında (travay) analjezik olarak ve doğumu kolay ilerletmek amacıyla kullanılır. İlaç, kronik ve uygunsuz kullanılırsa tüm narkotikler gibi bağımlılık potansiyeli taşımaktadır. Plasentadan bebeğe yüksek dozlarda geçerse, yenidoğanda solunum depresyonu yapması en önemli komplikasyonudur. Damar içi uygulamalarda 2 dk, kas içi uygulamalarda ise 30 dk’da bebeğe hızla geçer. Bu ilacın kullanımı sırasında bebek ya 1 saat içinde doğurtulmalı ya da en az 3-4 saat doğmamalıdır. Bunun dışındaki durumlarda verilmesi, belirgin solunum baskılanmasına neden olmaktadır.İlacın anne sütüyle geçişi vardır, emzirme esnasında kullanımı sakıncalı bulunmamıştır.

MİGREN İLAÇLARI: Spesifik migren ilaçlarından olan Ergotamin( Cafergot®) D grubu olup gebelerde kesinlikle kullanılmamalıdır . Amerika da en çok reçetelenen akut migren ilacı olan sumatriptan (Sumatran®) ise CM grubu ilaçtır. Önerilen insan dozunun 50 katında bile farelerde teratojenite gözlenmemiştir. Organ gelişim döneminde gebe tavşanlara verildiğinde boyun ve göğüste damarsal anomaliler, iskelette hafif kusurlara yol açmıştır. İnsanlarda yapılan prospektif ve retrospektif yayınlarda gebeliğin ilk 3 ayında anomalilere yol açabildiği gözlense de (pilor stenozu, diafram hernisi, konjenital hipotiroidi, ölü doğum, düşük kulak gibi). Bu oranlar ilaç kullanımı olmayanlardan farklı bulunmamıştır.

Makalemizde gebelik sırasında kullanımı gerekebilecek başlıca ağrı kesiciler ve fetal etkilerinden bahsetmeye çalıştık. Sonuç olarak, gebelik sırasında hangi nedenlerle ve hangi branşlar tarafından verilirse verilsin tüm ilaçların (analgezikler de dahil olmak üzere) konusunda uzman bir kadın doğum uzmanına danışılması uygun olacaktır.

Etiketler:hamilelikte c grubu ilaçlar gebelikte c grubu ilaç kullanımı a grubu antibiyotikler hamilelikte b grubu ilaç penisilkin grubu ilaçlar hamilelikte d grubu ilaçlar hamilelikte c grubu A grubu ilaclar hamilelikte b grubu ilaç kullanımı gebelikte c grubu ilaç gebelikte kullanılan c grubu antibiyotikler hamilelerde c grubu hamilelikte c grubu ilaç hamilelikte b grubu ilaçlar b grubu ilaç listesi hamilelikte c grubu antibiyotikler gebelikte b grubu ilaç kullanımı hamielikte c grubu c grubu ilaçlar gebelik cgrubuilaç
Gebelik: Gebelik veya hamilelik, erkekten gelen sperm ile kadının yumurtalıklarından atılmış olan yumurtanın döllenmesinden doğuma kadar geçen 40 haftalık (280 gün) döneme verilen isimdir.
Gebelikte maternal fizyolojik değişiklikler: Gebelikte maternal fizyolojik değişiklikler, gebe bir kadının hamileliği esnasında vücudunda ve metabolizmasında meydana gelen embriyonun veya fetüsün gelişimi için gerekli olan normal adaptasyon mekanizmalarıdır.
Kimyasal mücadele (tarım): Bileşimlerinde bulunan zehirli kimyasal maddelerle hastalık ve zararlıları yok etmek için yapılan mücadeledir.
İlaç Fabrikası Komutanlığı: İlaç Fabrikası Komutanlığı Türk Silahlı Kuvvetleri'nin gerekli ilaç ihtiyacını karşılayan komutanlıktır.
Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu: Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu (eski adı ile İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü), T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir kamu kuruluşu.
Farmakoloji: Farmakoloji (Eski Yunancada: farmakon (φάρμακον)=ilaç; logos(λόγος)=bilim demektir) günümüzdeki anlamıyla canlı organizmadaki (deney hayvanı ve insan) ilaç etkilerini ve canlı organizmaya alınan ilaçların yapısını inceleyen bir bilim dalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir