Kore 1776 Senesi

amur balhae bu engel genel ilk koguryo kore kral tahmin vs..

> Kore Tarihleri

Üç Krallık Dönemi

Kore topraklarında yaşayan ilk insanların yaklaşık yarım milyon yıl önce buraya geldikleri tahmin edilmektedir. Fakat bilinen Kore tarihi İÖ 2333 yılında Kral Gojoseon tarafından kurulan krallık olarak bilinmektedir.

Kore’de genel olarak halk kabileler halinde yaşamaktaydı fakat daha sonra bu kabileler birleşerek krallıkları oluşturmuşlardır.

Bu kabileler arasında Amnokyang ırmağı kıyısına yerleşen ve daha sonra krallık haline gelen ilk kabile Koguryo’dur. (İÖ 37 – İS 668) Koguryo Krallığı çevresindeki kabileleri himayesi altına aldıktan sonra Çin’in Lo-Lang bölgesini de 313 yılında ele geçirdiler.

Koguryo Çin ile uğraşırken Ülkenin güneyinde çevresindeki kabileleri ele geçiren Pekçe Krallığı (İÖ 18 – İS 660) güçlendi ve topraklarını genişletti. Kral Kınçago (346-375) döneminde merkezileşmiş ve güçlü bir devlet haline gelmişti.

Şilla krallığı (İÖ 57 – İS 995 ) ise yarımadanın en güneyine yerleşmiş ve bu üç krallıktan uzak az gelişmiş ve zayıftı. Coğrafi olarak Çin’e uzak olduğu için Çin etkilerinden uzak kalan bir krallık olmuştur.

Balhae ile Birleşik Şilla

Şilla krallığı güçlenmeye başladıktan sonra ilk olarak komşusu Gaya krallığını himayesi altına almıştır. Şilla diğer iki krallık olan Koguryo ve Pekçe’yi ele geçirmek için de Çin ile işbirliği yapmış fakat Çin’de bu toprakları ele geçirmek isteyince onlarla da savaşmak zorunda kalmıştır. Şilla Çin’le olan bu savaşında başarılı olmuştur fakat Mançurya’da büyümekte olan Koguryo halkının kurduğu Balhae Krallığının kurulmasına engel olamamıştır.

Bahlea Krallığının yükselişi 9.yüzyılın ilk yarısında Kral Seol zamanında oluşmuştur. Bu dönemdeki Balhae Krallığı kuzeyde Amur ve Sungari ırmaklarından şimdiki kurulu modern Kore’nin kuzeyine kadar olan Mançurya topraklarına sahip olmuştur. Bu krallık 926 yılına kadar varlığını sürdürdü. Bu tarihte Mançurya’yı ele geçirip Çin’in kuzeyine kadar ilerleyen Kral Khitan tarafından ele geçirildi. Ülkenin önde gelenleri de Şilla’yı da ele geçiren Koryo Krallığına katıldı.

Şilla Krallığı ise 8. yüzyılın ortalarında en güçlü dönemini yaşamıştır. Budacı olan bu krallıkta ayrıca Kore tarihinin önemli yapıtlarından biri olan Bulguksa tapınağı da yapılmıştır.

Zamanla Buda Kültürü ki devlet üzerinde çok etkiliydi kralların lüks yaşama isteğiyle hevesiyle yozlaştı ve krallık yönetiminde de çatlaklara neden oldu. Bu devirde güçlenen Koryo hanedanına boyun eğmek zorunda kaldı.

Koryo Krallığı

Şilla Krallığı son Pekçe Krallığını 900 yılında Jeonju’da ilan eden ve asi bir lider olan Gyeon Hwon tararından yıkılmıştı.

Wang Geon o da asi liderlerden biriydi ve önde gelen ailelerin birinin oğluydu. Şilla krallığında çalışmıştı. Bu asi lider 934′te Pekçe Krallığını ele geçirmek için bir çok denemede bulundu ve 935 yılında Şilla kralı Gyeongsun’ın tahttan çekilmesiyle yönetimi ele geçirdi. Daha sonra yıllarda kolayca Kore yarımadasını ele geçirdi.

Wand Geon sıradan bir insan gibi yaşayan biriydi. Şilla aristokratlarını dikkatlice yatıştırdı, Kral Gyeonsun’a devletteki en yüksek kademeyi verdi ve Şilla’nın büyük ailelerinden birinin kızı ile evlendi tüm bunlar onun kendi kurallarını ve istediğini yapması için ona olanak verdi.

Koryo Krallığını (918-1392) kurarak başına geçti. Tüm yarımadanın bu şekilde tek bir hükümetin yönetmesi, kültürel ve etnik bir toplumun oluşması uzun süreler bu bölgenin birlik içinde yaşaması için oldukça faydalı olmuştur. Bu birlik ve beraberlik onların Moğollara, Japonlara ve Khitanlara karşı kendilerini oldukça iyi savunmalarını bu bölgenin hakimiyetinin başkalarının eline geçmemesini sağlamıştır. Bu krallığın adı olan Koryo sözcüğü bugünkü Kore kelimesinin kaynağıdır. Kurulan bu krallık Budacı geleneği temel alan güçlü bir kültür ortaya çıkartmıştır ayrıca bilim alanında oldukça önemli çalışmalar yapmışlardır. Bunlardan en önemlisi ise Alman Gutenberg’den 200 yıl önce 1234 yılında hareketli :-):-):-):-)l harflerle dünyada ilk kez basım işinin yapılmasıydı. Yine bu dönemde Kore sanatçıları Budacı kutsal kitaplarını tahta kalıplara oyarak yazmayı başardılar. 80.000 den fazla olan bu tahta kalıplar Moğol işgallerinden kurtulmak için Buda’dan yardım istemek için yazılmıştı. Adı Tripitaka Koreana olan bu tahta kalıplar günümüzde Heinsa Tapınağında saklanmaktadır.

Daha sonraki yıllarda Konfiçyusçular ile Budacılar arasındaki iç çekişmeler, yönetimdeki çekişmeler ve özellikle de 1231 yılında başlayan Moğol akımları sonucu oldukça zor dönemler geçirdiler. Bu dönemin sonunda Moğolistan’a bağlı olarak 100 yıla yakın bir süre yaşadılar.

Çosan Krallığı

Koryo Krallığının sonuna doğru 1389 yılında politik ve askeri açıdan güçlü olan General Yi Seongye Kral Chang’ı (1388-1389) yılında tahttan indirdi ve yerine Kral Gongyang’ı (1389-1392) getirdi. Bununla da kalmayıp ülkede önemli reformlar yapmaya başladı. Koryo monarşisi ve soylu sınıfına karşı krallığın temel felsefesi olarak Konfiçyusçuluğu benimsediler.

1392 yılında kurulan bu krallık yönetim konusunda oldukça dengeli bir siyaset sistemi kullandılar. Devletin çeşitli kademelerinde görevlendirecekleri kişileri belirli bir sınav sistemi ile almaya başladılar, toplumsal gelişim ve düşünsel açıdan Konfiçyus’a dayanan bir toplum yaratmaya çalıştılar. Fakat bu oluşun sırasında aynı dikkat ve özen ticarete ve üretime yansımadı.

Dördüncü Kral Second’un hükümdarlığı döneminde (1418-1450) büyük bir kültür ve sanat gelişmesi yaşandı. Kralın desteğiyle krallığın önde gelen bilginleri Kore alfabesi Hangıl’ı yarattılar. Kral Second’un aynı zamanda gökbilime de büyük ilgisi vardı. Yine bu dönemde önemli bilim adamları güneş saatleri, su saatleri, göksel küreler ve gökbilimsel haritalar yaptılar. Kral daha sonra yerini oğlu Munjong’a (1450-1452) bıraktı fakat onun ani ölümüyle 11 yaşındaki veliaht Danjong başa geldi. Genç kralın tahtta olduğu dönemde monarşinin gücü ortadan kayboldu ve bunu fırsat bilen amcası tahtı zorla elinden aldı. Kral Sejo ( 1455-1468) konfiçyusçuluğu destekleyerek krallığın layık olduğu yere tekrar çıkarmak için çalıştı ve onun vermiş olduğu uğraşlar bugün Kore yaşam biçiminin de temelini oluşturdu.

1592 yılında Japonya Çin’e yapacağı akınlara yol açmak için Çosan Krallığını istila etti. Bu savaş döneminde Kore tarihinin önemli isimlerinden biri Amiral Yi Sunsin (1545-1598) Japonlara karşı koymak için Gebukson (kaplumbağa gemi) denilen dünyanın ilk zırhlı savaş gemilerini yaptırdı. Japonlar tüm yarımadanın güçlü savunması ve son olarak ta savaş Lortları Toyotomi Hideyoshi’nin ölümü üzerine Kore’den çekildiler. Bu savaş 1598 de sona erdi fakat Çosan krallığında oldukça büyük etkiler bıraktı. Ülkenin önde gelen sanatçıları, bilim adamları Japonya’ya götürülmüş yaraları sarmak için büyük bir çabaya girşilmişti.

Savaştan sonra 17. yüzyılda Çosan krallığı büyük sosyal ve ekonomik değişikliklere tanık oldu. Bu, Krallığın maddi nedenlerden dolayı birçok reform yapmasına neden oldu. Tarım ve sanayide yenilikler yönetimde de birçok reforma gidildi.

Kral Yeongjo (1724-1776) ve Kral Jeongjo’nun (1776-1800) benimsedikleri yansızlık politikası ve siyasi istikrar bu dönemde güçsüz olan yönetim otoritesinin kuvvetlenmesine ve ülkenin istikrarlı bir şekilde gelişmesini sağlamıştır. Yine bu dönemde bilginler için okullar kurulmuş ve bilimde önemli mesafeler kat edilmiştir. Bu bilim adamları tarım ve sanayi de önemli reformlar yapmayı uygun bulmuşlar fakat yönetim bunların bir çoğuna gereken önemi vermemiştir.

18. yüzyılda ise yarımada sıkıntılı zamanlar yaşadı. Sel baskınları, kuraklık nedeniyle iyi hasat alınamadı ve bu açlığı, hastalıkları, kıtlığı beraberinde getirdi. Aşırı vergi alınması ülkede işçi sınıfının oluşmasına neden oldu. Bu zıt doğa ve sosyal terslikler ayaklanmalara ve ülkede karışıklıklara neden oldu, ancak ordunun devreye girmesiyle bu ayaklanmalar bastırılabildi.

Japon İşgali ve Kore Bağımsılık Hareketi

1868 yılında Japonya Kore yarımadası üzerindeki istekleri doğrultusunda siyasi birtakım oyunlara başladı. Kore üzerinde kültürel birliktelik ,birlik beraberlik gibi düşüncelerle ülke üzerinde baskı oluşturmaya başladı. Avrupa ve birkaç Asya ülkeyi etkileri altına almaya çalışmaları Japonların bunu daha belirgin ve daha şiddetli yapmalarına neden oldu. Nihayetinde 1910 yılında Çin ve Rusya’ya karşı savaşını kazanarak ülkeyi istila etti ve burada sömürge yönetimi başlattı.

Bu sömürge yönetimi 1945 yılında Japonya’nın 2. dünya savaşını kaybetmesiyle sona erdi. Ama bu sömürge yönetimi Kore’de güçlü bir ulusal kimliğin birlik ve beraberliğin oluşmasını sağladı. 1 mart 1919′da Koreliler tüm ülkede büyük protesto gösterilerine başladılar. Bu protestolar binlerce insanın canına mal oldu. Bu, kurulan geçici hükümetle örgütlü bir silahlı mücadelenin başlamasıyla devam etti ve 2. dünya savaşında neticelendi.

1 mart günümüz Kore’sinde ulusal bayram olarak kutlanmaktadır.

Kore Cumhuriyetinin Kurulması

2. Dünya savaşında Japonların yenilgisi Kore tarafından büyük bir sevinçle karşılandı. Ama bu durum onlara bağımsızlık getirmedi . ülkede bir soğuk savaş başladı, ikiye bölünen ülke bağımsız bir hükümet kurmaya çalışırken ülkenin güneyi ABD, kuzeyi ise Sovyetler Birliği’nin işgaliyle karşı karşıya kaldı.

Bu iki politik ideolojik düşünce 38. paralelin kuzeyinde ve güneyinde yine iki farklı politik ideolojiye sahip Kore ortaya çıkardı.

15 Aralık 1945′te ABD,Sovyetler Birliği ve İngiltere Moskova’da buluştu ve ülke 4 güç (ABD,USSR, İngiltere,Çin) tarafından geçici olarak birleştirildi.

1947 Kasımında Birleşmiş Milletler (BM) ülkede bir komisyon nezaretinde seçim yapılmasına karar verdi. Sovyetler Birliği bu karara uymayarak Kore’nin kuzey bölgesine BM Komisyonunu almadı. BM vermiş olduğu kararı değiştirdi ve sadece girebildiği bölgelerde seçim yapılmasını sağladı.

10 Mayıs 1948′de 38. paralelin güneyinde ilk genel seçimler yapıldı. Bu seçimin sonunda Syngman Rhae başkan seçildi. Yine bu zamanda 38. paralelin kuzeyinde Kim II-Sung komünist bir rejim kurdu.

25 haziran 1950 de Kuzey Kore 38. paralelin güneyine indi ve Güney Kore’yi işgal etti. Bu işgal için ortaya herhangi bir neden konmadı. Komünistler Rus yapımı T-3 tanklarıyla Daegu yakınlarındaki Nakdonggang nehrine kadar ilerledi. Güney Kore bu durum karşısında BM’den yardım istedi. 15 ülkenin askerlerinin katıldığı savaş 3 yıl sürdü. 27 Haziran 1953′te sona eren savaş arkasında harabe dönmüş bir yarımada bıraktı. 3 milyon Korelinin öldüğü savaştan sonra ciddi ekonomik, sosyal ve politik sorunlar ortaya çıktı 1948 yılında seçilmiş olan Başkan Rhae öğrencilerin etkili rol oynadığı bir ayaklanma sonucunda 1960 yılı Nisan ayında başkanlıktan çekildi.

1960 Ağustosunda demokratik partiden olan Chang Myon hükümeti kurdu. Fazla uzun sürmeyen bu hükümet 1961 yılında general Park Chung Hee liderliğinde bir darbeyle devrildi. Park kurduğu konsey ile yönetimi eline aldı ve 1963 yılında başkan seçildi. Bu dönem Kore’nin hızlı bir kalkınma sürecinin başlangıcı oldu. Ekonomik yönden büyük bir büyüme sağlandı. Başkan Park’ın 1979 yılında bir suikast sonucu ölmesi bölgede sıkıyönetimin hakim olmasına ve bu dönem boyunca önce Choi Kyu-Hah’ın sonra da Chun-Doo Hwan’ın başkanlığıyla devam etti.

1980 yılından sonra bölgede demokrasi yönünde ilerlemeler görüldü ve 1987 yılında halk kendi başkanını seçti. 1987 yılında bu yasayla eski bir general olan Roh-Tae-Voo başkan seçildi.

1992′de demokrasi savunucusu olan Kim Young-Sam başkan seçildi ve 1997 yılında muhalefet partisinin seçimleri kazanması sonucu iktidarı Yeni Siyaset İçin Ulusal Kongre Partisi lirdi Kim Dae Jung’a devretti. Bu olay ile ilk defa Kore’de iktidar ile muhalefet barışçıl bir yoldan el değiştirmiş oldu.

Sponsorlu Bağlantılar
Aramalar: kore eski tarihi goguryo tarihi dizileri
Etiketler:buyo krallığı kore 1776 senesi kore tarihi dizileri goguryeo tarihini anlatan filmler buyo krallığı haritalar kore yapımı tarihi diziler çin krallık dizileri buyo krallığı tarihi eski tarihi kore dizileri kore mutfak tarıhı tarihi güney kore dizileri kore tarıhını anlatan dızıler korenin tarihi dizileri kore dizileri buyo krallıgı korenin meşhur dizileri güney kore tarihini anlatan diziler kore dizileri tarihi karal kore dönem dizileri goguryeo krallığı dizileri kore krallık dizileri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir