Protista

algler flagellata koloni ya Protista Protistalar protista alemi protista protistalar protistalar al..

Protista Alemi

Protistalar canlılar dünyasının ökaryot hücreli en ilkel organizma grubudur. Çoğunlukla tek hücre halinde yaşamakla birlikte koloni halinde yaşayanları da vardır. Protistalar kamçılılar, silliler, kökayaklılar, sporlular, cıvık mantarlar ve algler olmak üzere gruplara ayrılırlar.

Kamçılılar (FLAGELLATA):

Tek hücreli yapıda olup vücudun ön tarafında bir ya da birkaç kamçı bulundurur. Bu kamçı hücrenin hareketini sağlar. Tatlı sularda yaşar. Bazıları kloroplast bulundurduğu için ototoftur. Bunların en tanınmış örneği Öglena’dır. Öglena; kloroplast taşıdığı için fotosentez yapar. Ancak ışık olmadığı zaman heterotrof olarak da beslenir. Bu nedenle hem bitkilere hem hayvanlara benzerlik gösterir. Besin kofulu ve kontraktil kofulları vardır. Çoğalmaları ikiye bölünme şeklinde olur. Tamamen heterotrof beslenen kamçılıların en tipik örneği tripanosomadır. Bu tür kamçılılar parazittir. Omurgalı hayvanların kanında yaşar ve hastalıklara neden olur.

Silliler (CİLİATA) :

Bir hücreli canlıların en gelişmiş sınıfını oluşturur. Vücutlarının etrafında pelikula denilen sert bir örtü bulunur. Pelikula üzerinde sil veya kirpik denilen uzantılar bulunur. Pelikulanın iç kısmında yakıcı özellikte olan ve trikosist denilen yapılar bulunur. Bu yapılar avı uyuşturmaya ve avın kolayca yakalanmasına yardımcı olur. Sitoplazmalarında biri büyük, diğeri küçük olmak üzere iki çekirdek bulunur. Büyük çekirdek beslenme ve metabolizma olaylarını kontrol ederken, küçük çekirdek üremede görev alır. Ayrıca bu canlılar hücre ağızı, yutak ve boşaltım açıklığı (anüs) gibi yapılara da sahiptir. Besinler, besin kofulu şeklinde yutaktan hücreye alınırken, artık maddeler boşaltım açıklığından (anüs) dışarıya atılır. Ayrıca bu canlıların tatlı sularda yaşayan türlerinde kontraktil kofullar da bulunur. Kontraktil kofullar, hücre içindeki fazla suyu dışarı atarak hücre içi su dengesinin ayarlanmasında görev alır.
Bu grupta yer alan canlılar genellikle eşeysiz yolla yani bölünerek çoğalır. Ancak bununla birlikte, çekirdek değişimi şeklinde (konjugasyon) bir çeşit eşeyli üreme ile de çoğalabilir. Sillilerin en tanınmış örneği terliksi hayvan dır (=Paramesyum=Paramecium caudatum).

Kökavaklılar (RHİZOPODA):

Toprak, tatlı su ve denizel ortamlarda yaşarlar. Genellikle zararsız olmalarına rağmen parazit olan türleri de vardır. Heterotrof olarak beslenir. Bunlarda besin alma ve hareket, yalancı ayak (psödopod) denilen sitoplazma uzantıları ile sağlanır. En tanınmış örnekleri amiplerdir.
Amip tatlı sularda yaşar, kontraktil kofullarıyla aktif su boşaltımı sağlar. Çoğalmaları eşeysiz üreme (bölünme) ile olur. Uygun olmayan ortam koşullarında şekillerini değiştirerek dış kısımlarını koruyucu bir örtü ile sarar ve kist oluşturur, Ortam koşulları normale dönünce kist erir ve eski şekillerine döner.

Bazı amip türleri hastalıklara neden olabilir. Örneğin; Entamoeba histolytica türü kalın bağırsaklarda parazit olarak yaşar ve amipli dizanteri denilen bir hastalığa neden olur.

Sporlular (SPOROZOA) :

Omurgalı ve omurgasız hayvanların vücûdunda parazit olarak yaşar. Hareket etmek için özelleşmiş bir yapıları yoktur. Vücutlarının esnek yapısı sayesinde (kasılıp gevşeyerek) hareket edebilir. Parazit olarak yaşadıkları için besin kofulu ve kontraktil koful bulundurmaz. Üremelerinde eşeyli ve eşeysiz üreme birbirini takip eder. Buna metagenez de¬nir. Sporluların en iyi bilinen örnekleri, insanda sıtma hastalığına neden olan plazmodium dur.

Cıvık Mantarlar

Cıvık mantarlar, hücre duvarı içermediğinden genel¬likle belirli bir hücre şekli olmayan, amipsi hareket eden, çekirdekli, saprofit, nadiren parazit olan canlılardır. Bu canlılar, amiplerde olduğu gibi yalancı ayaklarıyla besinlerini alır. Heterotrofturlar. Rutubetli orman altlarında, ağaç gövdelerinde ve çürümekte olan odun, gübre gibi besince zengin ortamlarda bulunur. Üremeleri eşeysiz veya eşeylidir. Eşeysiz üremeleri sporla, eşeyli üremeleri ise kamçılı iki zoosporun birleşmesi ile gerçekleşir.

Algler (SU YOSUNLARI)

Bu grup tek hücreli algleri ve bunların bir araya gelerek oluşturduğu kolonileri ve özelleşmiş dokulara sahip ol¬mayan çok hücreli algleri kapsar. Genellikle tatlı sularda yaşamalarına rağmen denizlerde yaşayan türleri de vardır.
Alg hücrelerinde selülozdan yapılmış bir hücre duva¬rı bulunur. Bunun yanında sitoplazmalannda fotosentez olayında görev alan kloroplastlar, ksantofil, karaten gibi pigmentler de bulunur. Besinlerin fazlasını nişasta şeklinde depolar. Kök, gövde, yaprak, iletim demeti ve gözenek taşımaz.

Çok hücreli algler içerdikleri pigment çeşidine göre gruplandırılır. Bunlar; yeşil algler, esmer algler ve kırmızı algler olarak isimlendirilir.

Ekolojik ve ekonomik bakımından en önemli olan algler yeşil alglerdir. Alglerde üreme eşeysiz ve eşeyli yolla sağlanır.

Protistalar-slayt

Hazırlamış olduğum bir slayt. Protistaları özetleyerek anlattım…

Linkler, telif hakları nedeniyle silinmiştir.

Konu Kapatılmıştır.

Edit: Wermidon76

> Canlıların Sınıflandırılması Ve Canlılar Alemi…

Tabiatta yaşayan bütün canlıları incele*ye*bilmek için sınıflandırma yapılmıştır.

Canlıları sınıflandırmada temel birim tür*dür.

TÜR: Ortak bir atadan gelen benzer özel*lik*lere sahip, çiftleşebilen ve çiftleştiklerinde ve*rimli döller verebilen bireyler topluluğudur.

Sistematik kategoriler türle başlar. Siste*matik kategorileri şu şekilde inceleyebili*riz.

En büyük sistematik birim alemdir. Canlılar beş büyük alemde incelenir.

MONERA ALEMİ:

Bakteri ve Mavi yeşil alg gibi prokaryot hücrelilerden oluşur.

Bakteriler: Tek hücreli canlılardır. Bazı üyeleri fotosentez yapabilir. Bölünerek yada sporla ürerler. Hücre şekillerine, beslenme şekil*lerine oksijene duyulan ihtiyaca ve gram bo*ya*sına göre sınıflandırılırlar.

Beslenmesine göre;

Fotosentetik bakteriler:

Fotosentezle kendi besinlerini kendileri üretirler.

Kemosentetik bakteriler:

Bazı bakteriler kimyasal bağ enerjisi yar*dımı ile besinlerini üretirler.

Parazit bakteriler:

Bunların sindirim enzimi bulunmaz. Başka canlı üzerinde parazit olarak yaşarlar.

Patojen bakteriler:

Bu bakteriler kapsül denilen bir yapıya sa*hiptir. Aynı zamanda hastalık yaparlar. Örneğin; tifo, kolera.

Saprofit (çürükçül) bakteriler:

Hayvan ve bitki artıkları üzerinde yaşarlar. Artıklardaki organik maddeyi inorganik madde çevirerek doğada madde devrinde rol oynarlar.

PROTİSTA ALEMİ

Ökaryot bir hücrelilerin toplandığı alem*dir.Boşaltım için kontraktil kofulu kullanırlar.

1. Amip (kök ayaklı) Yalancı ayaklarla ha*reket eder. Besinini fagositozla sağlar.

2. Paramesyum (silliler=terliksi hayvan) Dış derisinde bulunan sillerle hareket eder. Be*sinini besin kofulu şeklinde dış ortamdan alır.

3. Öğlena (kamçılı hayvan) Bu canlı klo*roplast organeli bulundurur ve besin sentezi ger*çekleştirir. Kamçısı ile hareket eder.

4. Plazmodium (spor yapan canlı) Sıtma hastalığının etkenidir. Üremesi sporla olur.

MANTARLAR ALEMİ

Tek ve çok hücreli çeşitleri vardır. Klorop*lastları yoktur. Fotosentez yapamazlar. Bu se*beple bitkiler aleminden ayrı incelenmektedir. Besinlerini dış ortamdan alırlar. İlkel ve gerçek mantarlar olarak incelenebilir.

Mantarların fermantasyonu

(Mayalanma)

Oksijensiz ortamda bazı mantarların glu*kozu (şekeri) enerji elde edebilmek için parçalar.

Bu olaya oksi*jensiz solunum da denir.

Tabiatta mantarlarla algler arasında yaşam birliği vardır. Buna likenler denir. Mantar birliğe, CO2, H2O, bağlama, koruma sağlar. Alg ise bir*liğe O2 ve besin sağlar. Ayrılacak olurlar ise iki can*lı da yaşayamaz.

BİTKİLER ALEMİ

Çiçekli ve çiçeksiz bitkiler olmak üzere iki bölümde incelenir.

A) Çiçekli bitkiler:

Yapılarında çiçek bulunduran bitkilerdir. Tohumla ürerler. Kök, Gövde ve yaprak, çiçek olmak üzere dört kısımda incelenirler.

1. Kök: Bitkiyi bulunduğu ortama bağlar. Topraktan su ve suda erimiş maddelerin emici tüylerle alınmasını sağlar. Bazı bitkilerde ise be*sin depo ederler. Kökler kaliptra tabakası ile kap*lıdır. Bu sayede kök yıpranmadan toprakta iler*ler. Büyütken doku vardır.

Saçak kök (Mısır, Buğday), kazık kök (Fasülye, Bamya, Pancar) ve Depo kök (Turp, şeker pan*carı) olmak üzere üç kısımda incelenir.

2. Gövde : Bitkiyi dik tutar, yaprak çiçek ve meyveyi taşır. Topraktan alınan suyu yapraklara aktarır. Bazı bitkilerde besin depo eder. (Patates)

Otsu gövde (tek yıllık bitkilerde) ve odunsu gövde (çok yıllık bitkilerde) olmak üzere iki kı*sımda incelenir.

Gövdede üç tip tomurcuk bulunur. Bunlar tepe tomurcuğu, yan tomurcuklar ve çiçek to*murcuklarıdır.

3. Yaprak: Bitkinin yassılaşmış yeşil or*ganlarıdır. Gövde üzerinde birbirini örtmeyecek şekilde dizilirler. Görevleri; terleme yaparak iç dengeyi sağlar, mineral madde ihtiyacını karşı*lar, fotosentez yaparak inorganik maddelerden or*ganik madde üretir, solunum yaparak enerji ih*ti*yacını temin eder. Oluşan atık maddeleri yap*rak*larını atmak sureti ile yapıdan uzaklaştırı*lır. (Boşaltım)

Yaprak çeşitleri;

a) Damarlarına göre;

- Paralel damarlı (tek yıllık bitkilerde), tek çenekli

- Ağsı yaprak (çok yıllık bitkilerde)

b) Yaprak ayasına göre;

- Basit yaprak (söğüt, elma)

- Bileşik yaprak (yonca, gül, çınar, asma)

c) Biçimlerine göre;

-Etli yaprak (Lahana,soğan)

- İğne yaprak (çam)

- Dikenimsi yaprak (Kaktüs)

- Oval yaprak (portakal)

4. Çiçek

Yüksek yapılı bitkilerde üreme organıdır.

a) Tozlaşma: Çiçek tozlarının (Polenlerin) su, böcek, rüzgar gibi etkenlerle dişi organ tepe*ci*ğine taşınmasına denir.

b) Döllenme: Çiçek tozunun bir dizi işlem*den sonra dişicik borusundan geçip yumurtalıkta yumurtacık ile kaynaşmasına denir. Döllenmiş yumurta ve çevresindeki hücreler (tohum taslağı) gelişerek tohumu oluşturur.

c) Tohumun yapısı:

- Tohum zarı (kabuğu): Tohumu dış etken*lerden korur.

- Embriyo: Bitkinin, kök, gövde ve yaprak gibi organların taslağını oluşturur.

- Çenekler: embriyonun büyümesi için ge*rekli besinleri sağlar.

B) Çiçeksiz Bitkiler:

1. Talli Bitkiler:

Su yosunları:

* Tek hücreli yada çok hücreli olabilir.

* Kloroplastlardan yararlanarak fotosentez yaparlar.

* Gerçek kökleri yoktur. Kök benzeri ya*pıya sahiptirler. (Rizoit)

* Tatlı ve tuzlu sularda yaşarlar

* Eşeyli yada eşeysiz olarak ürerler.

Mantarlar: Ayrı bir alem olarak önceki kı*sımlarda incelenmiştir.

2) Arkegonlu Bitkiler

a) Damarsız bitkiler , Kara yosunları:

* Gerçek gövde ve yaprak bulundurur.

* Gerçek kökleri yoktur.

* Damarları yoktur. Suyu iyi iletemez. Do*layısı ile nemli yerlerde yaşarlar. (Suyu yaprakla*rıyla alır.)

* Üremesi döl almaşı ile olur. Bu üremede eşeyli üreme ile eşeysiz üreme birbirini aralıksız takip eder.

b) Damarlı bitkiler:

Eğrelti otları

* Gerçek, kök, gövde, yaprak bulundurur.

* Fotosentez yapabilirler

* Döl almaşı ile ürerler.

* Toprak altı gövde var. (Rizom)

HAYVANLAR ALEMİ

Omurgasız ve omurgalı hayvanlar olmak üzere iki kısımda incelenir.

A) Omurgasız Hayvanlar

1.Süngerler: Organları ve organ sistem*leri olmayan basit yapılı canlılardır.

2.Sölentereler: Hidra ve deniz anası gibi basit yapılı canlılardır.

3. Solucanlar

a) Yassı solucanlar; Planarya ve parazit olarak yaşayan tenyalar bu grupta ince*lenmekte*dir. Tenyalar, bazı omurgalı hayvan*larda ve in*sanlarda parazittirler.

Balık, sığır, domuz tenyanın ara konak*la*rı*dır. İnsanlarda ise ince bağırsaklarda yaşar*lar. İnsan ana konaktır. Köpek tenyasında insan ara konaktır.

Dişi ve erkek organ aynı bireydedir. Bu tür canlılara hermafrodit canlılar denir.

Tenyanın hayat devri

* Yumurtalar insan dışkısı ile dışarı atılır.

* Balık, sığır, domuz; tenyalarının ara ko*nak’larıdır. Besinler yoluyla tenya yumurtaları ana konağa geçer.

* Yumurta sindirim sisteminde çatlar, yu*murta içindeki kurtçuk kan yoluyla kaslara gelir ve burada gelişerek keseli kurt oluşur.

* İnsanlar tarafından hayvanların etleri iyi pişirilmeden yenecek olursa bu keseli kurtlar in*san bağırsağına geçer ve burada tenyalar olu*şur.

b) Yuvarlak Solucanlar

Tirişin, bağırsak solucanı (Askaris) ve kıl kurdu bu grupta incelenir. Tam bir sinir ve dola*şım sistemi vardır. Tirişin domuz etinden, bağır*sak solucanı ve kıl kurdu kirli besinlerden insan*lara geçer. Ayrı eşeylidirler.

c) Halkalı Solucanlar

Toprak solucanı ve sülük en belirgin üye*le*ridir. Bu canlılar deri solunumu yaparlar. Dola şım ve sindirim sistemleri vardır. Solucanlar içe*risinde kapalı dolaşım taşıyan tek canlı grubu*dur.

4) Eklem Bacaklılar:

a) Kabuklular (Yengeç-Istakoz)

b) Örümcekler (Örümcek-Akrep-Kene)

c) Çok ayaklılar (Kırkayak-Çıyan)

d) Böcekler (Arı-Sinek-Karınca)

Vücutları, baş, göğüs, karın ve üyelerden oluşur. Vücutları kitin maddesi ile kaplanmıştır.

Suda yaşarlar. Solungaç solunumu, ka*rada yaşayanlar ise trake (borulardan ibaret sis*tem) solunumu yaparlar. Kanlarında hemoglobin yer almadığı için renksizdir. Eşeyli ürerler. Bazı bö*cek türlerinde başkalışım görülür.

5) Yumuşakçalar:

Midye, istiridye, ahtapot, mürekkep balığı bu grupta yer alır. Sindirim sistemleri vardır. İç organlarını örten mantoya (Kabuk) sahiptirler.

6) Derisi Dikenliler:

Deniz yıldızı, deniz kestanesi ve deniz hı*yarı bu grupta yer alır. Vücutları sert ve dikensi çıkıntılara sahiptir.

B) Omurgalı Hayvanlar

Vücutlarında kıkırdak yada kemikten ya*pılmış bir iskelet bulunduran canlılara denir.

1) Balıklar:

* Vücutları pullarla kaplıdır.

* Vücut baş ve gövdeden oluşur. Üyelerin yerine kuyruk ve yüzgeç bulunur.

* Kalpleri iki gözlüdür. Kalpte kirli kan bu*lunur. Temiz kan solungaçlardan vücuda dağılır.

* Dış döllenme görülür.

* Kirli kanla temiz kan değişimi solungaç kıllarında gerçekleşir.

2) Kurbağalar

* Vücutları ince ve nemli bir örtü ile kaplı*dır. Hem suda, hemde karada yaşarlar.

* Vücutları baş, gövde ve üyelerden oluşur.

* Yavru iken deri ve solungaç, Erginleşince deri ve akciğer solunumu gerçekleştirir.

* Kalpleri üç gözlüdür. Kirli kan dolaşır, so*ğuk kanlı canlılardır.

* Dış döllenme görülür.

* Başkalaşım geçirerek erginleşirler.

3) Sürüngenler:

* Timsah, yılan, kertenkele, kaplumbağa bu grupta yer alır

* Vücutları, baş gövde ve körelmiş üyeler*den oluşur.

* Yürekleri üç gözlüdür. (Timsahlarda dört gözlüdür.) Kirli ve temiz kan karışık dolaşır. So*ğuk kanlı canlılardır.

* Akciğer solunumu yaparlar.

* İç döllenme görülür.

4) Kuşlar

* Vücutları tüy ve teleklerle örtülüdür.

* Vücut, baş, gövde ve üyelerden oluşur.

* Solunum organları akciğerlerdir. Hava keselerinden çıkan borular uzun kemik içlerine kadar uzanarak uçma kolaylığı sağlar.

* Kalpler dört gözlüdür. Sıcak kanlı canlı*lardır.

* Kuşlarda ağız ve diş olmadığından be*sin*leri parçalama işini taşlıktaki kum taneleri ger*çek*leştirir.

* İç döllenme görülür.

5) Memeliler

* Yavrularını doğrurur ve sütle beslerler.

* Vücutları tüy yada kıllarla kaplıdır.

* Solunum organları akciğerlerdir. Deri, solunuma yardımcıdır.

* Kalbi dört gözlüdür. Kirli kanla temiz kan birbirine karışmaz. Vücut sıcaklıkları sabittir.

* Alyuvarlarında çekirdek bulunmaz.

* Balina, yunus, fok yüzen memeli, Yarasa ise uçan memelilerdir.

* İç döllenme görülür.

* Memelilerin plesentalı (göbek bağı) , ga*galı, keseli çeşitleri bulunmaktadır.

Komikler Alemi..

Etiketler:protista alemi protista protistalar protistalar alemi hastalıklara neden olan protistalar biyoloji protista protistaların neden olduğu hastalıklar biyoloji protista alemi protista alemi nedir protista alemindeki canlılar protist türleri protista kamcılılar protistaların sebep olduğu hastalıklar biyoloji protistalar proti protista alemini oluşturan canlıların özellikleri kamçılıların üreme şekilleri sıtmaya neden olan protist türleri protista görsel canlılar alemi protista

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir