Sağ El Kuralı

Sağ El Kuralı – Sağ El Kuralı Nedir ile ilgili bilgileri bu yazıda paylaşıyorum. Bu yazı Sağ El Kuralı ve Sağ El Kuralı Nedir hakkında bilgiler içerir. Bu not umarım işinize yarar.


Sağ El Kuralı – Sağ El Kuralı Nedir

Sağ El Kuralı – Sağ El Kuralı Nedir
Birçok ülkede trafik sağdan işler, insanlar genellikle sağ ellerini kullanır. Yemek yeme gibi temizlik gerektiren faaliyetlerde sağ el tavsiye edilirken, taharette sağ elin kullanılmaması telkin edilir. “Sağduyu” tâbirini “akl-ı selim” yerine kullanırız. Müslümanlar Kâbe’yi sağdan sola doğru tavaf eder, Mevlevîler semada sağdan sola doğru döner, minarelerin merdivenleri sağdan sola doğru inşa edilir.

Fransızcada “droit” hem sağ, hem de hukuk mânâsına gelir. İngilizcede de “right” hem sağ, hem de doğru ve haklı mânâlarında kullanılır. Arapçada sağ taraf mânâsına gelen “yemin”, uğur ve bereket mânâlarındaki “yümün”le aynı kökten gelir. Bütün bunlar bir tesadüf olamayacağına göre, sağın vurgulanmasındaki sır acaba nedir?

Meseleye bu açıdan bakıldığında kâinatta umumî mânâda bir yönlenme ve yönlendirilme görülür. Her hâdisenin işleyişinde, inşa biçiminde, muhakkak bir yön ağır basar. Moleküler seviyedeki bu yönelimler “moleküler chirality” “D” (Latince, dextro=sağ)ve “L” (levo=sol) formu gibi isimlerle; daha makro seviyedeki yönlenmeler ise sağa veya sola yönelme, asimetrik tercihlilik ve sağ-sol el kaidesi gibi tâbirlerle ifade edilir.

Sağ el kuralı, fizikte elektromanyetizma ve “açısal momentum” konularında anlamayı kolaylaştırmak için kullanılır. Lisede fizik dersi gören birçok kimse bu prensibi az çok hatırlar. Elektrik akımı geçen bir telin etrafında daire şeklinde meydana gelen manyetik sahanın yönü sağ el kuralına uyar. Sağ elin başparmağı akımın yönünü gösterecek şekilde tutulduğunda, diğer dört parmak akımın etrafında meydana gelen manyetik alanın yönünü ifade etmektedir. Bu durumda manyetik alan saat yönünün tersine doğru akmaktadır. Aynı zamanda tel sarılı bir makarada (selenoidde) oluşan manyetik alan yine sağ el kuralına uymaktadır. Sadece bu kadarla da bitmez, “açısal momentumun” yön tayininde de sağ el kaidesi geçerlidir.

Kâinatta bu kurala uyan başka örnekler de vardır. Bitkiler ve hayvanlar âlemi, hepsi fikir birliği yapmışçasına sağ el kuralına uyarlar.

Aynı şekilde salyangoz benzeri karada ve denizde yaşayan konik kabuklu karındanbacaklıların (gastropod) kabukları sağ el kuralına uyan spiraller çizer.

Sarmaşıklar her zaman sağ elli bir sarmal izleyerek tırmanır. Çünkü dal boyunca başparmak doğrultusunda ilerleyen bitki sağa kıvrılarak dolanır. Sarmaşıkların sağ el kuralına uymayan türü gözlenmemiştir.

Canlılar dünyasında sağ el kuralına mikro ölçekte de birçok misâller bulmak mümkündür. Meselâ uzun zincir şeklindeki canlı proteinlerinde yine sağ el kuralının geçerli olduğunu görmekteyiz. Herkesin çok sık duyduğu DNA molekülün şekli de, genellikle sağ el kuralına uyan bir çift sarmaldır.
Kaynak:

linkz_publisher_id = 12369;
linkz_scope = ['linkzarea01'];

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir